Category: Coaching từ gốc nội lực

Khai vấn là một công cụ hữu ích cho cá nhân và tổ chức. Với môi trường nước ngoài thì khai vấn đã trở nên quen thuộc và việc ứng dụng trở nên dễ dàng. Coaching là cụm từ chung để nói về hoạt động huấn luyện, và ở Việt Nam cụm từ này đang được tạm dịch là Khai vấn. Tất nhiên trong môi trường Việt Nam, khai vấn là hoạt động mới mẻ, thậm chí từ Khai vấn chưa có định nghĩa trong từ điển tiếng Việt. Tôi đứng trong đội ngũ của những Nhà khai vấn lứa mới, còn khá nhiều khó khăn khi đưa khai vấn đến với cuộc sống. Mong ước của tôi không đơn giản là để chỉ riêng tôi hành nghề này, mà tôi muốn bất cứ ai trong cuộc sống không cần phải là chuyên gia trải qua các khoá học gian nan theo chuẩn chương trình quốc tế mới có thể khai vấn được. Khai vấn nên được mang đến cho tất cả mọi người một cách dễ dàng nhất.

Từ ấp ủ ấy tôi viết bài chia sẻ về khai vấn, về những hữu ích của nó, về hiệu quả nó mang lại, và nó không hề khó để bất cứ ai cũng có thể dùng như một công cụ. Bạn chỉ cần hiểu đơn giản rằng Khai vấn là đặt câu hỏi, và hỏi thế nào cho hiệu quả thì mời bạn bạn đọc những bài viết trước đó của tôi nhé. Bạn có thể áp dụng chúng ở nhà đối với con cái, với chính mình, với người thân, với đồng nghiệp…. Nhưng nhớ là hãy áp dụng một cách tế nhị đưa những câu hỏi tới một cách dễ chịu. Hôm nay tôi sẽ chia sẻ cho bạn cách làm một phiên khai vấn đời thường dễ dàng nhất. Bạn có thể áp dụng thử cho mình trước nha. Mô hình này có tên là mô hình GROW, là mô hình được áp dụng nhiều nhất cho các phiên khai vấn và chuyên gia khai vấn dù ở cấp độ nào cũng vẫn luôn sử dụng mô hình này như một chiếc chìa khoá vạn năng mở những cánh cửa của Người nhận khai vấn.

GROW là mô hình đơn giản, là viết tắt của GOAL (Mục tiêu), REALITY (Thực tế/Hiện tại), OPTIONS (Lựa chọn), và WRAP-UP (Tổng kết). Khi bạn sử dụng mô hình hãy thật khéo léo để Người nhận khai vấn (bất cứ ai mà bạn có ý định khai vấn) không cảm thấy bị áp đặt một phương pháp cứng nhắc. Nào chúng ta bắt đầu khai vấn:

1. Chủ đề khai vấn: Bạn hãy nhớ bắt đầu phiên khai vấn với chủ đề. Thường thi các chủ đề mà người nhận khai vấn đưa ra thường khá mơ hồ do họ không thực sự hiểu mình muốn nói gì vì vậy với tư cách là một nhà khai vấn (bạn cứ tự nhận vậy đi, đừng ngại) bạn hãy giúp họ tìm manh mối, gợi ý chủ đề và từ đó tìm ra những gì họ muốn tập trung vào. Từng bước một bạn sẽ thấy bức tranh tổng thể. Bạn có thể sử dụng Bánh xe cuộc đời cho việc tìm kiếm sự quan tâm (Tôi sẽ giới thiệu trong bài viết về Bánh xe cuộc đời).
2. Mục tiêu khai vấn (GOAL): Đây là bước quan trọng quyết định sự thành bại của một phiên khai vấn nên bạn hãy rèn luyện thật kỹ trong việc xác định Mục tiêu của Người nhận khai vấn. Mục tiêu cần đảm bảo tuân theo công thức SMART: khả thi, đo lường được, có thời hạn… những mục tiêu lớn thì chia thành mục tiêu nhỏ. Cần phân biệt chủ đề và mục tiêu nếu không bạn và người nhận khai vấn sẽ rơi vào sự mênh mông mơ hồ không có lối ra. Rất nhiều phiên khai vấn đã phải dừng lại chỉ vì Nhà khai vấn đã không xác định được mục tiêu theo đúng tiêu chí của nó. Và câu chuyện sẽ rơi vào trạng thái lòng vòng. Bạn nhớ sử dụng các câu hỏi xoáy sâu vào chủ đề để Người nhận khai vấn tự làm sáng tỏ mục tiêu của họ. Đừng nản vì không phiên khai vấn nào mà mà ngay từ câu hỏi đầu tiên đã xác định được đúng mục tiêu đâu bạn nhé.
3. Thực tế (REALITY): phần lớn thời gian của phiên khai vấn nằm ở bước này và bạn phải chuẩn bị một bộ câu hỏi để đáp ứng cho phiên của mình. Vai trò của bạn là làm cho Người nhận khai vấn nhận thức rõ ràng về thực tế, về cái mà họ đang có/không có. Trong phần này bạn hãy dùng những câu hỏi mở để Người nhận khai vấn có thể khám phá về bản thân mình nhiều hơn. Nhờ đó Người nhận khai vấn có thể thận trọng nhìn lại những gì xảy đến trong cuộc đời mình, bóc tách từng thứ một, có cái nhìn thấu suốt, xoá bỏ định kiến của mình.
4. Lựa chọn (OPTION): Sau khi nhìn nhận thực tế của mình lúc này bạn cần khuyến khích Người nhận khai vấn đưa ra các hướng giải quyết phù hợp. Cũng giống như bước đi vào Thực tế, trong bước này bạn cũng cần sử dụng các câu hỏi mở. Với vai trò của một Nhà khai vấn nhiệm vụ của bạn là hãy giúp Người nhận khai vấn tìm hiểu sâu hơn những suy nghĩ trong họ. Mọi thứ đều luôn có lý do mà rất nhiều lúc con người không phát hiện ra, Người nhận khai vấn không ngoại trừ. Hãy cho họ thấy bức tranh của họ với thực tế, với những lựa chọn để từ đó họ nhìn thấy cái mà họ khao khát nhất. Ở bước này Nhà khai vấn có thể xin đưa ra góc nhìn nếu như Người nhận khai vấn bế tắc trước những lựa chọn. Kết quả cần có được trong bước này là Người nhận khai vấn có được một list những lựa chọn của họ sau khi khám phá bản thân mình.
5. Tổng kết (REALITY): Giai đoạn này Người nhận bắt đầu nhìn thấy con đường mình phải đi. Với kinh nghiệm của tôi, nếu bạn khắt khe với Người nhận khai vấn từ những bước trước thì đến bước này việc họ bước đi là hiển nhiên. Họ sẽ không còn cảm thấy khó khăn và ít bị cản trở. Họ sẽ có lựa chọn và bạn cũng cần cho họ có thời gian trình bày lý do lựa chọn. Việc họ thuyết phục chính mình sẽ giúp cho những hành động thức hiện mục tiêu của họ sẽ nhiều động lực hơn. Họ sẽ biết họ có tự tin với cam kết của mình, có thực sự chắc chắn với lựa chọn hay không. Và khi họ đến với lựa chọn cuối cùng, việc tiếp theo là giúp họ chia nhỏ lựa chọn thành những bước thực hiện với từng thời điểm được họ xác định. Một chút áp lực của bạn lúc này sẽ giúp Người nhận khai vấn có quyết tâm hơn trong hành động của họ. Hãy luôn để nghị được hỗ trợ : “Bạn cần tôi hỗ trợ gì không?” “Bạn muốn tôi hỗ trợ bằng cách nào?” Ở bước này bạn chỉ nên đưa ra những câu hỏi đóng để tránh việc Người nhận khai vấn lan man dẫn tới xa rời mục tiêu ban đầu, và bị nguội động lực. Kiểm tra xem Người nhận khai vấn đã ghi lại những việc cần làm chưa và các mốc thời gian sắp tới cần đảm bảo

Kết thúc phiên khai vấn nay bạn và Người nhận khai vấn cần cam kết hành động và thực hiện cho được mục tiêu đã đề ra. Đây thực sự là một mô hình hiệu quả trong hầu hết các phiên khai vấn mà cho dù chuyên nghiệp tới đâu các Nhà khai vấn cùng đều sử dụng mô hình này như một công cụ hoạch định rõ ràng nhất. Mô hình này cho bạn và Người nhận khai vấn một “sân chơi” mà ở đó cả hai đều có những vai trò quan trọng của mình. Việc áp dụng mô hình này sẽ giúp bạn khai vấn trong mọi tình huống với nhiều đối tượng khác nhau như bản thân mình, gia đình, con cái, bạn bè, đồng nghiệp…. Chúc bạn thành công và áp dụng được Khai vấn trong cuộc sống cũng như công việc của mình một cách hiệu quả.

Và nếu bạn còn thắc mắc gì hay muốn trải qua các phiên khai vấn mẫu trước khi tự áp dụng cho mình thì hay liên hệ tôi, để lại yêu cầu tôi sẽ hỗ trợ bạn.

CELINA KHÁNH AN

Trong bối cảnh hiện tại Khai vấn tích hợp (phối hợp nhiều mô hình khai vấn trong một phiên) là mô hình được sử dụng nhiều nhất. Và cũng là cách tiếp cận phù hợp đối với những Người nhận khai vấn cởi mở với mục tiêu của họ. Trong các phiên khai vấn, nhà khai vấn giàu kinh nghiệm sẽ không chỉ giải quyết các vấn đề ở cấp độ hành vi và nhận thức mà để có được kết quả cao hơn, Nhà khai vấn cần chạm tới cả tầng vô thức của Người nhận khai vấn, khám phá ra niềm tin, giá trị nằm trong họ. Tuy nhiên mô hình tích hợp này lại không thể chạm tới tâm linh nơi tồn tại bản ngã hãy tinh thần của Người nhận khai vấn. Nên nếu cần phải làm tới điều đó thì Nhà Khai vấn cần thận trọng lựa chọn mô hình cho phù hợp để đạt được hiệu quả.

Đối với mô hình này, Nhà khai vấn có thể sử dụng 10 loại câu hỏi sau để đạt được hiệu quả trong phiên khai vấn:

1. Bạn muốn đạt được điều gì? Đây là dạng câu hỏi điển hình trong mô hình GROW với mục đích để giúp Người nhận khai vấn xác định mục tiêu của mình. Nhà khai vấn chuyên nghiệp sẽ không bao giờ bỏ qua hay xem thường loại câu hỏi này vì nếu lơ là hoặc bỏ qua thì có khả năng phiên khai vấn sẽ phải dừng lại giữa chừng. Bởi vậy Nhà tư vấn hãy đầu tư kỹ cho câu hỏi tưởng chừng đơn giản này.
2. Chuyện gì đang xảy ra? Câu hỏi này giúp Nhà khai vấn và Người nhận khai vấn thu thập thông tin về tình hình hiện tại của Người nhận khai vấn. Hãy tham khảo góc nhìn của nhiều người về tình trạng hiện tại của Người nhận khai vấn chứ không chỉ dừng lại ở quan điểm của Người nhận khai vấn.
3. Bạn nghĩ sẽ có những phương án/cách nào? Khi Người nhận khai vấn có niềm tin rằng họ đã có câu trả lời cho chính mình. Hãy khuyến khích Người nhận khai vấn đưa ra những tiêu chí cho từng phương án của mình.
4. Hãy tóm tắt những gì bạn dự định làm và thời điểm sẽ làm? Đây là câu hỏi hỗ trợ Người nhận khai vấn đưa ra kế hoạch hành động và câu hỏi này nên được được ra vào cuối phiên khai vấn. Hãy khuyến khích Người nhận khai vấn chịu trách nhiệm cho kế hoạch của họ.
5. Sếp, người cố vấn hay đồng nghiệp của bạn sẽ nhìn nhận tình huống/vấn đề này như thế nào? Hãy khuyến khích Người nhận khai vấn khám phá những thách thức mà họ đang đối mặt từ nhiều góc nhìn khác nhau. Nhà khai vấn cho thể sử dụng các phương pháp như tưởng tượng, hình dung, đóng vai cho trường hợp này sau khi sử dụng câu hỏi trên. Việc đổi góc nhìn sẽ giúp Người nhận khai vấn hiểu thấu đáo hơn tình huống của mình, tránh tư duy chủ quan, phiến diện.
6. Tôi muốn bạn nhắm mắt lại và mô tả những gì xảy ra nếu muốn mọi thứ diễn ra hoàn hảo! Đây là câu hỏi sử dụng kỹ thuật hình dung, tưởng tượng, theo đó Người nhận khai vấn sẽ mường tượng về bức tranh mà ở đó có những điều đã xảy ra theo suy nghĩ của họ. Hãy hỏi thêm một vài câu hỏi tình huống họ đang hình dung: họ cảm thấy gì, nghe thấy gì, ngửi thấy gì và nghĩ gì?
7. Bạn sẽ làm gì trước khi chúng ta gặp lại vào phiên khai vấn kế tiếp? Câu hỏi này giúp Người nhận khai vấn tập trung vào kế hoạch hành động mà họ cần cam kết thực hiện sau phiên khai vấn. Nhà khai vấn có thể sử dụng thêm một vài câu hỏi liên quan theo tình huống cụ thể như: “Điều gì cản trở bạn đạt được điều này?”, “Bạn sẽ làm gì để vượt qua những rào cản này?”. Những câu hỏi này sẽ giúp Người nhận khai vấn nhìn thấy hết toàn bộ khung cảnh về nhiệm vụ của mình. Đôi khi mục tiêu đơn giản nhưng đến khi hành động lại có những khó khăn nhất định và Người nhận khai vấn cần hình dung ra để có thể có phương pháp xử lý kịp thời, tránh làm nản chí.
8. Hãy kể cho tôi nghe về một lần nào đó trong quá khứ mà bạn có cảm giác tương tự lúc này? Câu hỏi này được sử dụng khi Nhà khai vấn cần khám phá nhận thức, cảm xúc và hành vi của Người nhận khai vấn. Trước khi đặt câu hỏi này Nhà khai vấn cần xem xét các trở ngại/cản trở/khó khăn hiện tại của họ đặc biệt là hỗ trợ họ đưa ra cảm xúc họ đang trải qua.
9. Những người khác, ví dụ như gia đình/đồng nghiệp/đối tác của bạn sẽ chịu ảnh hưởng như thế nào? Đây là lúc Người nhận khai vấn khám phá về lợi ích mà những hành vi của họ mang lại và kể cả những bất lợi. Nhờ câu hỏi này Người nhận khai vấn sẽ chú tâm không chỉ cảm nhận của riêng họ mà còn có cảm nhận của người khác, thứ mà nhiều khi họ bỏ quên hoặc xem nhẹ.
10. Bạn sẵn sàng thay đổi đến mức nào theo thang điểm từ 0 đến 10? Câu hỏi này nằm trong phương pháp đặt câu hỏi tạo động lực nhờ đó Nhà khai vấn mới phán đoán được liệu Người nhận khai vấn có khả năng thay đổi hay không và liệu rằng họ có cần trợ giúp gì hay không. Hãy khuyến khích họ tìm kiếm động lực càng nhiều càng tốt thì mới có thể chinh phục được mục tiêu.

Quá trình khai vấn diễn ra không theo một công thức nào cho riêng Nhà khai vấn nào, mà đó là quá trình trò chuyện thoải mái nhưng mang đầy ẩn ý sâu sắc trong đó. Hãy bước vào phiên khai vấn của mình một cách nhẹ nhàng, không rập khuôn, không học theo hình mẫu của ai. Chỉ có vậy Nhà khai vấn mới giúp được Người nhận khai vấn một cách trọn vẹn.

Quyết định nằm ở bạn, thế nên khi cần hãy để lại thông tin tôi sẽ liên hệ bạn nhé.

CELINA KHÁNH AN

Có rất nhiều phiên khai vấn mà Nhà khai vấn phải đối mặt với những vấn đề mang tính siêu hình, vượt ra khỏi vấn đề tâm lý và đi vào tâm linh. Chủ đề này thường rất rộng bao gồm các hoạt động về tinh thần và đạo đức, lối sống, sức sáng tạo trong và ngoài nơi làm việc, các hoạt động cộng đồng… Với các phiên khai vấn dạng này các Nhà khai vấn phải sử dụng tới tâm lý học tổng hợp (Psychosynthesis), hướng tới cân bằng giữa tâm lý và tâm linh. Tâm lý học tổng hợp mang lại cho khai vấn một cách tiếp cận toàn diện về tâm linh và đạo đức.

Trong các phiên khai vấn dạng này, Nhà khai vấn thường nhận được các dạng vấn đề cần giải quyết như: lên kế hoạch cho sự nghiệp, phát triển bản thân, sống một cuộc sống cân bằng, trở nên sáng tạo hơn, giải quyết khủng hoảng, đi tìm ý nghĩa cuộc sống, lên kế hoạch để phụng sự cho một mục đích nào đó….

Cũng như các phiên khai vấn có cấu trúc mà tôi đã giới thiệu ở hai phần trước thì với phiên khai vấn dạng này các Nhà khai vấn cũng phải sử dụng hiệu quả các loại câu hỏi. Và sau đây là 10 câu hỏi nên được sử dụng:

1. Điều gì khiến trái tim bạn đang vui? Khía cạnh nào trong công việc khiến bạn say mê?/Điều gì trong cuộc sống mang lại niềm vui cho bạn? Đây là những câu hỏi tạo nằng lượng ngay những phút đầu của phiên khai vấn nên chúng cần được sử dụng ngay. Loại câu hỏi này giúp Người nhận khai vấn có thiện cảm nhiều hơn với Nhà khai vấn. Việc gây thiện cảm sẽ làm tăng hiệu quả cho các phiên khai vấn, tạo sự tin tưởng cao. Chú ý sử dụng những ngôn từ chạm được vào thế giới nội tâm của Người nhận khai vấn.
2. Nhân cách thứ hai này muốn gì? Chúng cần gì? Chúng mang lại điều gì cho bạn? Khi đề cập đến nhân cách thứ 2 (nhân cách phụ) Nhà khai vấn hãy chậm rãi hỏi từng câu một. Câu đầu tiên giúp Người Nhận khai vấn tìm kiếm động lực từ nhân cách thứ hai. Câu thứ hai tìm kiếm nhu cầu tiềm ẩn. Câu thứ ba đánh giá giá trị mà nhân cách phụ mang tới. Bằng mọi cách hãy giúp Người nhận khai vấn hiểu nhân cách phụ này của mình và thừa nhận sự tồn tại của nó.
3. Làm thế nào để bạn chấp nhận sự tồn tại của nhân cách thứ hai hay lý tưởng hơn là chúng hoà hợp sống chung? Thông thường nhân cách phụ là một thể chống đối với nhân cách chính của một con người, nó tạo ra những rắc rối cho chủ thể. Câu hỏi này giúp Người nhận khai vấn hoà hợp hai nhân cách.
4. Bây giờ hãy lùi lại nhìn bức tranh tổng thể của mình, bạn thấy gì? Hãy luôn khuyến khích Người nhận khai vấn đứng ở vị trí khách quan để nhìn về tổng thể của chính mình. Đây là cách tạo ra sự tĩnh lặng trong con người họ, đưa cái tôi và nhân cách phụ ra xa để ngắm nhìn và đánh giá.
5. Hiện tại bạn muốn đi theo hướng nào? Hãy để Người nhận khai vấn nhận ra mình có quyền kiểm soát chính mình nên đưa ra quyết định lựa chọn là điều họ sẽ phải đối mặt. Chọn cái nào và tại sao chọn, đó là tầm nhìn cho tương lai của họ. Khi họ đưa ra quyết định là lúc sự sáng tạo được kích hoạt và chính họ sẽ khám phá ra nhiều điều thú vị từ sự lựa chọn đó. Bởi vậy trong các phiên khai vấn hãy khuyến khích để họ đưa ra sự lựa chọn của mình.
6. Điều này có ý nghĩa gì với bạn, với cuộc sống, với tổ chức của bạn? câu hỏi này khuyến khích người nhận khai vấn nhìn bức tranh ở góc độ rộng lớn hơn.
7. Điều gì cần thay đổi ở đây và bạn có đóng góp gì cho sự thay đổi ấy? Người nhận khai vấn cần có cơ hội thể hiện ý thức, trách nhiệm và sức sáng tạo của mình trong việc giải quyết các vấn đề. Nó giúp Người nhận khai vấn tránh được việc phản ứng tiêu cực với những khó khăn rắc rối, xem mình là nạn nhân của vấn đề đó. Mình là chủ thể trong tình huống đó và việc mình cần làm là làm chủ chính chủ thể ấy.
8. Những vấn đề này đang nói với bạn điều gì? Đây là câu hỏi mang ý nghĩa tâm linh nhằm giúp Người nhận khai vấn đi tìm ý nghĩa sâu xa hơn trong tiềm thức của mình. Chúng ta cần nhìn mọi vấn đề dưới dạng sống động, nghĩa là tất cả mọi thứ đến với chúng ta đều mang một ý nghĩa rất riêng mà bản thân chúng ta cần khám phá chúng.
9. Hãy mô tả x bằng một hình ảnh hoặc ký hiệu? Câu hỏi này giúp Người nhận khai vấn mô tả một cách hiện hữu bằng hình ảnh, âm thanh về một dạng thông tin nằm vô thức trong họ. Nhà khai vấn có thể giúp Người nhận khai vấn mường tượng ra bức tranh về con người, sự vật, hiện tượng xuất hiện gần đây trong tâm trí họ. Mọi thứ lúc này sẽ được triệu hồi về với đầy đủ cảm xúc, năng lượng…
10. Bức tranh toàn cảnh là gì? Cũng tượng các phiên khai vấn, Nhà khai vấn luôn khuyến khích Người nhận khai vấn nhìn lại bức tranh toàn cảnh nhằm giúp họ mở rộng tư duy.

Về bản chất khai vấn là hoạt động vừa tác động vào nhận thức vừa có một chút tác động vào vô thức, khai vấn siêu nhiên có khả năng chạm đến một tầng sâu hơn trong tiềm thức của Người nhận khai vấn. Ở đó là phẩm chất, giá trị, đạo đức, lối sống, khát vọng, cảm hứng, kinh nghiệm, sự sáng tạo, mục đích, lý tưởng.

Khai vấn luôn mang những ý nghĩa tốt đẹp nhằm giúp con người hướng tới mọi điều họ mong muốn. Bạn luôn là người phải lựa chọn và có trách nhiệm với lựa chọn ấy. Còn tôi – Nhà khai vấn sẽ đồng hành và hỗ trợ bạn. Hãy để lại thông tin và liên hệ với tôi nhé.

CELINA KHÁNH AN

Nguồn photo: internet

Khai vấn không chỉ dừng lại ở việc thiết lập mục tiêu và lên kế hoạch hành động mà nó còn giúp người nhận khai vấn thay đổi hành vi của mình, thứ mà vì nó con người luôn bị giới hạn. Ví dụ như không ít người nghĩ rằng: “Tôi không đủ giỏi” hay “Tôi không khéo léo” để quy kết cho sự không thành công của bản thân mình dẫn tới việc họ trì hoãn và có những cảm xúc lo lắng kéo dài. Lúc này Khai vấn hỗ trợ giúp họ nhận thức được hành vi, kiểm tra và thay đổi những ý nghĩ và cảm giác tiêu cực trên, đồng thời giúp thúc đẩy hành vi tích cực. Mục tiêu trong các phiên khai vấn lúc này là sự thay đổi trong nhận thức hành vi của Người nhận khai vấn.

Điểm mấu chốt trong các phiên khai vấn nhận thức hành vi là Người nhận khai vấn tự soi chiếu bản thân, nhận ra những lối mòn trong tư duy của mình và điều chỉnh một cách từ từ. Bản thân mỗi người trước đó rất ít dành thời gian nhìn lại mình và nếu có cũng ít khi nhận thấy những yếu điểm và thay đổi. Niềm tin trong nhận thức của bản thân đã ăn sâu theo thời gian và dường như khó thay đổi. Kết quả là con người luôn đứng trước sự bất an, lo lắng, e ngại, hay những nỗi sợ vô hình. Khai vấn nhận thức hành vi không đóng vai trò trị liệu mà Nhà khai vấn bằng khả năng của mình sẽ hỗ trợ Người nhận khai vấn nhìn thẳng vào thực tế để giải quyết vấn đề. Khai vấn sẽ giúp người nhận khai vấn thay đổi trong bối cảnh chủ thể thứ ba là bất biến. Và cũng giống như bất cứ phiên khai vấn nào, khai vấn nhận thức hành vì cũng sử dụng kỹ thuật đặt câu hỏi. 10 câu hỏi hiệu quả nhất nên được sử dụng trong các phiên khai vấn dạng này:

1. Những suy nghĩ nào xuất hiện trong tâm trí bạn khi bạn rơi vào tình huống đó? Đây là câu hỏi giúp Người nhận khai vấn nhận thức được những suy nghĩ tiêu cực, cảm xúc khó chịu của mình. Nếu Người nhận khai vấn trả lời là “tôi không biết” mà thường họ rất hay nói câu này, thì Nhà khai vấn cần giúp họ tưởng tượng ra tình huống một cách cụ thể hơn.
2. Điều gì ngăn cản/cản trở bạn…? Đây là câu hỏi giúp Nhà khai vấn tìm ra những yếu tố kìm hãm Người nhận khai vấn. Nếu Người nhận khai vấn lại tiếp tục trả lời “Tôi không biết hoặc Tôi không chắc lắm” thì một lần nữa Nhà khai vấn lại giúp họ tưởng tượng ra tình huống cụ thể hơn.
3. Nếu bạn thay đổi thì bạn được gì/mất gì? Người nhận khai vấn thường sợ phải đối mặt với những thiệt hại, mất mát, sự trả giá khi họ thay đổi bởi vậy họ né tránh liên tưởng tới những vấn đề này. Bởi vậy Nhà khai vấn cần giúp họ nhận thức vấn đề, đặt thêm câu hỏi để họ nhìn mọi thứ rõ ràng hơn.
4. Bạn muốn đạt được mục tiêu nào? Hãy mô tả chúng thật rõ ràng và cụ thể? Đây là câu hỏi giúp Người nhận khai vấn thoát khỏi những mục tiêu mù mờ, chung chung, trừu tượng như “Tôi muốn hạnh phúc hơn”, “Tôi muốn nhiều tiền hơn”, “Tôi muốn tự tin hơn”. Nhà khai vấn cũng nên hỏi thêm một số câu hỏi làm rõ, VD như “Bạn muốn tự tin hơn vậy sự tự tin hơn ấy mang dáng dấp như thế nào?” “Bạn hãy tưởng tượng ngày mai bạn đã tự tin hơn, vậy trông bạn lúc ấy như thế nào?”
5. Sẽ thế nào nào nếu bạn phạm sai lầm hay thất bại? Tất nhiên khi nghe câu hỏi này đại đa số Người nhận khai vấn sẽ trả lời: “Tôi không thích điều đó chút nào” Hãy hỏi họ “Bạn không thích cụ thể là điều gì?” Lúc này Người nhận khai vấn sẽ chia sẻ thêm về những điều họ không mong muốn và tự đó họ sẽ nhận thức được việc nên làm hay không nên làm điều gì đó sẽ tốt hơn cho họ.
6. Bạn sẽ đưa ra lời khuyên gì cho người cũng đang gặp vấn đề như bạn? Con người luôn có xu hướng trước cùng một vấn đề họ có thể an ủi động viên người khác rằng “đừng lo, sẽ qua thôi mà, yên tâm đi…” nhưng lại rất hà khắc với bản thân mình: “Tôi hoàn toàn không đủ năng lực…”. Lúc này Nhà khai vấn sẽ dùng cách để Người nhận khai vấn ở vai trò người khác và khuyên nhủ bản thân họ để họ tránh việc chỉ trích bản thân.
7. Những việc làm/hành động đầu tiên để bạn đạt được mục tiêu của mình là gì? Nhà Khai vấn hãy yêu cầu Người nhận khai vấn chia sẻ với bạn những hành động của họ sau khi cả hai đã làm rõ mục tiêu của người nhận khai vấn và thời gian mà người nhận khai vấn thực hiện. Điều này rất quan trọng vì không mục tiêu nào thực hiện được nếu như không bắt tay vào làm.
8. Làm sao để bạn biết những việc mình làm đang có tiến triển? Đây là câu hỏi đo lường kết quả của việc thực hiện mục tiêu. Phần lớn Nhà khai vấn sẽ nhận được câu trả lời khá chung chung: “Tôi cảm thấy tốt hơn” và nhiệm vụ của Nhà khai vấn là hãy giúp Người nhận khai vấn đưa ra được những bằng chứng  chứ không phải là những cảm xúc chung chung.
9. Những giá trị bạn nhận được từ khai vấn là gì? Nhà khai vấn hay giúp Người nhận khai vấn đưa ra được thông tin càng cụ thể càng tốt.
10. Khi đóng vai trò là người khai vấn cho chính mình, bạn sẽ duy trì và củng cố những lợi ích thu được tư khai vấn như thế nào? Nhà khai vấn hãy luôn nhắc nhở Người nhận khai vấn rằng họ cần phát triển một kế hoạch tương lai chi tiết, dành riêng cho họ và hoạt động khai vấn nên trở thành một phần của cuộc sống nếu họ không muốn lợi ích thu được bị mất đi theo thời gian. Hãy cho họ biết rằng bạn chỉ ở bên họ trong một khoảng thời gian thôi thế nên họ phải cố gắng là Nhà khai vấn của chính mình cho phần đời còn lại. Có như vậy những nỗ lực thay đổi mới bền vững qua năm tháng.

Khai vấn nhận thức hành vi luôn luôn là một công cụ mạnh mẽ giúp cho Người nhận khai vấn vượt qua những trở ngại trong tư duy của mình và tìm đến sự thay đổi tránh khỏi những thực tế bi quan. Tôi là một trong số người đã sử dụng Khai vấn nhận thức hành vi cho chính mình để vượt qua những khó khăn tránh xa lối suy nghĩ tiêu cực để vươn lên trong cuộc sống. Khó khăn luôn là thứ đeo bám mỗi người, và nếu vì nó mà trì hoãn kế hoạch của mình thì thật uổng phí những năm tháng thanh xuân. Với vai trò của một Nhà khai vấn (Life Coach) tôi luôn mong muốn hỗ trợ bạn đê theo đuổi đến cùng mục tiêu của mình

Hãy liên hệ với tôi theo thông tin tôi đã để trên website nhé.

KHAI VẤN CUỘC ĐỜI TƯƠI ĐẸP

CELINA KHÁNH AN

Nguồn ảnh: Internet

Xuyên suốt quá trình Khai vấn là những câu hỏi của Coach (chuyên gia khai vấn ) và Coachee (người nhận khai vấn). Đây là phương pháp hữu hiệu nhất trọng việc hỗ trợ cho người nhận khai vấn khám phá tiềm năng trong chính bản thân họ. Vấn đề quan trọng là những câu hỏi thế nào nên được Nhà khai vấn sử dụng để đạt được hiểu quả cao nhất trong các phiên khai vấn. Đây thực sự là cộng việc không đơn giản đặc biệt là các Coach mới vào nghề. Tôi trong giai đoạn đầu cũng rơi vào tình trạng không tìm được những câu hỏi để dẫn lối và kích thích tư duy cho Coachee, và bởi vậy các phiên khai vấn thường không đạt được hiệu quả mong đợi. Nào, chúng ta cùng tìm hiểu về những câu hỏi dẫn lối Người nhận khai vấn – Coachee nhé:

1. Làm sao để người khác biết được/xác định được quá trình khai vấn của chúng ta thành công? Đây là câu hỏi giúp Người nhận khai vấn nhận thức vấn đề ở nhiều góc nhìn khác nhau. Thói quen của chúng ta bao đời này là luôn nhìn nhận và đánh giá chỉ bằng trải nghiệm của chính mình.
2. Bạn muốn đạt được gì sau phiên khai vấn này? Câu hỏi này nên được sử dụng ngay từ phiên khai vấn đầu tiên để xác lập mục tiêu. Nhà khai vấn luôn ghi nhớ: mục tiêu càng cụ thể càng tốt và theo đúng mô hình SMART. Người nhận khai vấn thường có xu hướng không thể diễn đạt cụ thể được mục tiêu của mình và hay xa rời mục tiêu trong các phiên khai vấn. Bởi vậy nhiệm vụ của Nhà khai vấn là luôn nhắc đi nhắc lại mục tiêu của họ trong suốt phiên để tránh mất mục tiêu ở cuối phiên.
3. Bạn đã mang những thế mạnh nào của mình đến phiên khai vấn này? Sau khi thống nhất mục tiêu khai vấn, Nhà khai vấn có thể sử dụng câu hỏi này đặc biệt là khi Nhà khai vấn cảm nhận thấy Người nhận khai vấn còn đang lưỡng lự trong việc cam kết hành động hoặc họ có chút thiếu tự tin. Câu hỏi này được sử dụng sẽ giúp Người nhận khai vấn có được sự tự tin vào năng lực của mình . Đây là lúc Người nhận khai vấn dành thời gian nhìn lại chính mình, lên danh sách những năng lực mình đang có và cần có. Nhà khai vấn sẽ liên tục động viên, khích lệ, tán dương để Người nhận khai vấn mạnh dạn đưa ra những năng lực của mình. Quá trình này tạo nên động lực cho Người nhận khai vấn tin vào mục tiêu mình đã đặt ra và theo đuổi.
4. Nếu khai vấn mang lại hiệu quả, bạn nghĩ mình sẽ khác gì so với hiện tại? Khi bắt đầu mối quan hệ khai vấn, nhà khai vấn sẽ sử dụng câu hỏi này để biết Người nhận khai vấn đã thực sự sẵn sàng chưa. Tuy nhiên nêu Người nhận khai vấn gặp khó khăn khi trả lời câu hỏi này thì không nên thúc ép họ nhé mà thay vào đó hãy gợi ý họ một câu trả lời bao quát hơn và thử đặt câu hỏi tiếp theo.
5. Bạn thực sự thích làm gì? Đây là câu hỏi tuyệt vời để khám phá những điều mà Người nhận khai vấn thực sự muốn khác với những gì họ nghĩ rằng nên muốn. Người khai vấn có thể sử dụng câu hỏi này nếu thấy Người nhận khai vấn đang mơ hồ hoặc thiếu cam kết với mục tiêu hoặc kế hoạch của họ. Có những phiên khai vấn, bản thân Nhà khai vấn và Người nhận khai vấn đề cấp đến những điều mà Người Nhận khai vấn không mong muốn, vậy Nhà khai vấn hãy đặt câu hỏi này và để Người nhận khai vấn tự nhận ra mong muốn thực sự của họ.
6. Chúng ta cần tập trung vào x hay y? Đây là câu hỏi giúp Người nhận khai vấn đưa ra quyết định. Câu hỏi này được sử dụng khi Người nhận khai vấn đang phân vân giữa hai hay nhiều lựa chọn hoặc khi phiên khai vấn đang có biểu hiện đi lòng vòng. Nhưng nếu sử dụng câu hỏi này không đúng lúc sẽ khiến Người nhận khai vấn phản ứng và không chịu đưa ra quyết định.
7. Bạn thực sự cam kết làm những gì? Câu hỏi này cho phép Người nhận khai vấn lựa chọn một số hành động cần ưu tiên và bỏ qua những hành động kém quan trọng hơn. Nhà khai vấn đặt câu hỏi này cần thể hiện sự tò mò, muốn hỗ trợ thay vì phán xét. Đây có thể là câu hỏi khá thách thức và mang tính đối đầu nên Nhà khai vấn chỉ nên hỏi khi đã tạo lập được mối quan hệ tốt với Người nhận khai vấn.
8. Nếu thang điểm từ 1 đến 10, mức độ tự tin của bạn để thực hiện điều này là bao nhiêu? Câu hỏi này sẽ giúp Người nhận khai vấn đánh giá khả năng thực sự của mình. Trừ khi họ trả lời là “10” còn lại hãy luôn hỏi: “Điều gì giúp bạn tiến lên mức tiếp theo trên thang điểm?” Đây là một bước kiểm tra để đảm bảo các kế hoạch hành động thực sự phù hợp với Người nhận khai vấn vì đôi khi kế hoạch hành động liên kết với những gì được đề cập trong phiên khai vấn nhưng mức độ tự tin của Người nhận khai vấn lại khá thấp.
9. Làm thế nào để bạn theo dõi được kết quả của mình? Kết thúc phiên khai vấn Nhà khai vấn nên dùng câu hỏi này để giúp Người nhận khai vấn một lần nữa biết được tầm quan trọng của việc tự giám sát. Người nhận khai vấn cần theo dõi thành quả của họ bằng những phương pháp đo lường, giữ cho kết quả khai vấn luôn có cơ sở vững chắc.
10. Hãy chia sẻ thêm với tôi về điều đó! Đây là đề nghị khuyến khích Người nhận khai vấn cung cấp chi tiết về những ý kiến trước đó mà họ đã đã vô tình nhắc đến. Đây cũng là lời đề nghị đến khiến cho phiên khai vấn trở nên sôi nổi hào hứng

Việc đặt câu hỏi tuy dễ mà khó, cái khó nằm ở việc vào lúc nào thì bạn – nhà khai vấn nên dùng câu hỏi nào. Đây là một quá trình rèn luyện liên tục của quá trình lắng nghe sâu. Nhà khai vấn cần luôn luôn tìm mọi cách duy trì sự tập trung cho Người nhận khai vấn, giúp họ đạt được phiên bản tốt nhất của chính mình. Đó chính là giá trị của Khai vấn.

CELINA KHÁNH AN

Hôm nay Celina sẽ cùng bạn cafe và tiếp tục đối thoại với bạn về khai vấn. Có một câu hỏi mà tôi luôn gặp phải khi tiếp xúc khách hàng là Chuyên gia khai vấn và Chuyên gia tư vấn có giống nhau không và đây là câu trả lời bạn nhé: Chuyên gia khai vấn không phải là chuyên gia tư vấn bởi hai điểm sau:

1. Chuyên gia tư vấn sẽ điều tra, đánh gia, phân tích vấn đề, vận dụng chuyên môn, đề xuất cách khắc phục, đưa ra giải pháp xử lý, hỗ trợ khách hàng triển khai các kế hoạch.
2. Chuyên gia khai vấn sẽ không phân tích khiếm khuyết, họ luôn có niềm tin là người nhận khai vấn có sẵn giải pháp, chỉ là họ chưa tìm được giải pháp tốt nhất.

Một khách hàng khác có thắc mắc với tôi là khi nào thì họ cần đến Chuyên gia khai vấn, có phải khi họ thấy buồn hay tâm lý bất ổn thì họ sẽ ngồi cùng Chuyên gia Khai vấn không? Tôi cười và nói rất nhiều khách hàng thắc mắc như bạn, và bạn thân mến: Chuyên gia khai vấn không phải là chuyên gia trị liệu hay tham vấn tâm lý bạn nhé:

1. Tham vấn tâm lý là cách gợi mở, đào sâu những sự kiện trong quá khứ để trị liệu cho khách hàng những vết thương tâm lý, giải phóng họ khỏi những tác động tiêu cực trong quá khứ đã đè lên cuộc đời họ.
2. Khai vấn là cách nhìn tới tương lại, về mục tiêu và làm rõ nó, nhằm giúp khách hàng chinh phục những khát khao của cuộc đời mình. Khai vấn không phải là liều thuốc an thần cho những người đau khổ và mệt mỏi.Bạn chỉ cần nhận ra trong mình muốn gì bạn sẽ biết bạn cần đến ai

Mong rằng những giải đáp này của tôi sẽ giúp bạn hiểu hơn và biết mình cần gặp chuyên gia nào và vào lúc nào nhé. Nếu thấy quan tâm hãy để lại comment hoặc để lại thông tin của bạn ở phần Contact, tôi sẽ liên hệ với bạn và mời bạn một ly cafe để trò chuyện.

CELINA KHÁNH AN

Nhiều khách hàng gặp tôi và hỏi nhiều câu về khai vấn, và đây là những câu hỏi tiêu biểu, bạn sẽ hiểu Khai vấn ngay sau khi đọc những đoạn hỏi đáp ngắn dưới đây.

Q: Khai vấn có từ khi nào?

A: Khai vấn hay đối thoại 1-1 đã tồn tại từ buổi bình minh của nhân loại vào 50 năm cuối thế kỷ 20. Khai vấn tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau trong suốt tiết trình lịch sự.

Q: Khai vấn dùng để làm gì, tại sao lại cần khai vấn?

A: Khi bạn muốn nâng cao hiệu suất làm việc, cân bằng tốt hơn giữa công việc và cuộc sống, tăng động lực, học cách lắng nghe chính mình; khi bạn muốn tối ưu hoá quá trình ra quyết định, cải thiện khả năng quản lý, ứng phó với những thay đổi.

Q: Khi tham gia vào quá trình khai vấn, Coach (người khai vấn)n và Coachee (người nhận khai vấn) cần tuân thủ điều gì?

A: Tinh thần trách nhiệm, sự tôn trọng, sự chấp nhận, bảo mật nội dung trao đổi, trung thực, minh bạch, linh hoạt và tập trung.

Q: Coach và Coachee giữ vai trong gì trong phiên khai vấn?

A: Coachee là chủ sở hữu kết quả khai vấn, đồng thời đóng vai trò “thủ lĩnh” xuyên suốt phiên khai vấn. Coach điều chỉnh phiên khai vấn sao cho phù hợp với nhu cầu của Coachee, giữ thái độ khách quan không phán xét

Q: Coach sử dụng kỹ thuật (phương pháp) gì khi khai vấn?

A: lắng nghe, đặt câu hỏi, làm rõ và phản hồiVới những thông tin ngắn gọn trên tôi hy vọng các bạn đã hiểu hơn về hoạt động khai vấn.

Like và share nếu thấy giá trị. Và nếu quan tâm đến khai vấn hãy để lại comment hoặc liên hệ với tôi. Tôi sẽ mời bạn một ly cafe để trò chuyện.

CELINA KHÁNH AN