Tag: #lifecoaching

  • TÂM THẾ CỦA NHÀ KHAI VẤN

    TÂM THẾ CỦA NHÀ KHAI VẤN

    Điều gì tạo nên tâm thế của nhà khai vấn? Có phải là sự thành công, là vinh quang, là một bề ngoài hào nhoáng, hay một chức danh địa vị. Khi bước chân vào nghề tôi vẫn nghĩ tôi cần phải là một người thành công, một chuyên gia trong ít nhất một lĩnh vực, một người có bằng cấp cao, hay một người đầy trải nghiệm cuộc đời… thì tôi mới có thể ngồi trước khách hàng của mình. Tôi cứ nghĩ tâm thế tôi phải như vậy, và những chuyên gia khai vấn đang hành nghề cùng phải vậy. Quá trình tìm hiểu và làm nghề tôi mới nhận ra: có một sự thật rằng tôi không cần khoác lên mình từng đó chiếc áo lộng lẫy mới đủ tâm thế. Tôi là tôi, chấp nhận kể cả khi tôi chưa hoàn hảo. Nhà khai vấn biết chấp nhận mình sẽ biết chấp nhận người khác, can đảm đối diện mình sẽ giúp Người nhận khai vấn can đảm đối diện chính họ.

    Hầu hết chúng ta đều tin rằng bản thân mình là người trung thực nhưng thực tế không hẳn như vậy. Chúng ta thường né tránh nói ra toàn bộ sự thật hơn chúng ta nghĩ không phải vì cố tình gian dối mà đó là một phản xạ chúng ta đã được dạy dỗ từ khi còn nhỏ. Bạn có nhớ bạn đã từng được dạy là phải suy nghĩ trước khi nói, không được hấp tấp, ăn nói phải cẩn thận… Đó là lý do chúng ta luôn nghĩ trước nghĩ sau dẫn tới việc sẽ né tránh hơn là nói ra hết lòng mình.

    Trong Khai vấn, sự thật là công cụ mạnh mẽ giúp cho phiên khai vấn có hiệu quả. Bậc thầy khai vấn luôn nói ra sự thật khi họ thực sự mong muốn Người nhận khai vấn tốt hơn lên. Và tất nhiên Nhà khai vấn sẽ luôn làm gương của mình khi đối diện với sự thật của chính mình trước. Tâm thế trước khi bước vào một phiên khai vấn trước tiên đó là sự thật, sự thật của bản thân mình và sự thật của Người nhận khai vấn. Tuy nhiên để có thể nói lên sự thật về một người thì Nhà khai vấn trước tiên phải cảm nhận được hoàn cảnh mà họ đang rơi vào bằng cách đặt mình vào vị trí người khác. Việc quan tâm tới cảm xúc của người khác là cách bạn bày tỏ sự tôn trọng và chứng minh ý định tốt đẹp của mình. Sẽ có lúc bạn sẽ ở trong những phiên khai vấn căng thẳng, Người nhận khai vấn sẽ có thể trào dâng nhiều cảm xúc. Bạn, Nhà khai vấn cần trấn an họ, tôn trọng cảm xúc hiện tại của họ, cho họ một góc nhìn tốt đẹp hơn về sự việc đó.

    Nói lên sự thật là một điều không dễ dàng với bất cứ ai, và bạn sẽ thường xuyên gặp phải phản khác nếu không tuân theo những nguyên tắc sau:

    • Thứ nhất, bạn phải nhận diện cảm xúc và suy nghĩ của mình trong hoàn cảnh mà Người nhận khai vấn gặp phải.
    • Thứ hai, bạn cần tin rằng cảm xúc và suy nghĩ của mình chứa đựng thông tin hữu ích đáng để chia sẻ.
    • Cuối cùng, bạn phải nhận định xe việc bày tỏ suy nghĩ và quan điểm này có xứng đàng để bạn mạo hiểm hay không? Nếu mạo hiểm, bạn có biết cách tốt nhất để chia sẻ không?

    Tôi tin việc khi Nhà khai vấn nói ra sự thật thì Người nhận khai vấn sẽ với một ý định tử tế và trung thực thì Người nhận khai vấn sẽ ghi nhớ. Họ sẽ hoàn toàn tin tưởng và tôn trọng. Tất nhiên không phải Người nhận khai vấn nào cũng dễ dàng tiếp cận sự thật. Là một Nhà khai vấn bạn cần học cách đối diện với cơn giận của Người nhận khai vấn, kiên trì và vượt qua khoảnh khắc khó chịu. Hãy tưởng tượng tình huống này: Bạn đang lún sâu vào một cuộc trò chuyện đầy căng thẳng với vô số những cảm xúc khó chịu. Người nhận khai vấn đang đứng trước nhiều lựa chọn với nhiều băn khoăn, và làm sao để Người nhận khai vấn bước sang một trang mới. Tôi nghĩ lúc ấy chỉ cần một cái huých nhẹ là họ đã bước được rồi. Nhưng tuyệt đối đừng làm nha vì việc của Nhà khai vấn là ngồi yên chia sẻ cảm xúc, vỗ về chia sẻ. Họ có bước hay không là do chính họ tự biết.

    Một phiên khai vấn thế nào là trọn vẹn, bạn có từng đặt ra câu hỏi này chưa? Tôi tin là có, vì tôi vẫn luôn tự hỏi bản thân sau mỗi phiên khai vấn rằng tôi có giúp Người nhận khai vấn hài lòng không? Nếu có thì hài lòng điều gì, nếu không thì tại sao? Tôi sợ cảm giác khi Người nhận khai vấn ra về mà lòng họ còn nặng trĩu, bất an, hoang mang trước nhiều mối bận tâm còn chưa được giải quyết. Một Nhà khai vấn giỏi luôn dốc lòng cho mỗi phiên khai vấn. Họ biết họ cần nói điều gì kể cả những sự thật mất lòng, họ biết cách đưa ra góc nhìn mà không làm mất đi giá trị của khai vấn. Họ không cần làm gì để được yêu thích, được ngưỡng mộ mà tự trong họ toả ra một niềm tin để Người nhận khai vấn có thể chia sẻ câu chuyện của mình. Một Nhà khai vấn sáng suốt sẽ biết cách kết thúc phiên khai vấn một cách bình an và nhẹ nhõm.

    Còn bạn, bạn chuẩn bị tâm thế của mình như thế nào trước mỗi phiên khai vấn. Hãy chia sẻ với tôi.

    CELINA KHÁNH AN

  • CÂU CHUYỆN NỘI TÂM CỦA NHÀ KHAI VẤN

    CÂU CHUYỆN NỘI TÂM CỦA NHÀ KHAI VẤN

    Trong nội tâm của Nhà Khai vấn luôn có những câu chuyện, nó đôi khi là tiếng nói bên trong để nhắc nhở, nó đôi khi là một cuộc đối thoại nhằm tìm kiếm câu trả lời cho vấn đề của Người nhận khai vấn. Những cuộc đối này như dòng chảy, chảy ngang qua suy nghĩ của Nhà khai vấn. Trước mỗi cuộc trò chuyện, những câu hỏi nội tâm thường là:

    • Tôi đang mong đợi điều gì từ phiên khai vấn này? Nếu không có thì sao?
    • Tôi đang đưa ra những giả định nào? Liệu chúng có hợp lý không

    Những câu hỏi này giúp Nhà khai vấn có thể bắt đầu một cách đúng hướng nhất, hoặc cũng có thể bắt đầu một cách đơn giản nhất. Trong khi khai vấn, cuộc đối thoại nội tâm này lại tiếp tục diễn ra với những câu hỏi mới:

    • Câu chuyện của Người nhận khai vấn là gì? Liệu có thể mở rộng câu chuyện đó không?
    • Người nhận khai vấn đang né tránh điều gì? Bản thân tôi đang né tránh điều gì? Liệu có nên tiếp né tránh (nếu có) không?
    • Tôi có đang hiện diện trong phiên khai vấn này không? Nếu có tôi cần làm gì thêm không? Nếu không thì tôi cần làm gì để quay lại phiên khai vấn?
    • Điều gì tạo nên hiệu quả cho phiên khai vấn này?

    Và sau phiên khai vấn Nhà khai vấn sẽ đối diện với những câu hỏi nội tâm:

    • Tôi đã nỗi lực hết sức cho Người nhận khai vấn chưa? Họ đã thực sự hài lòng chưa? Nếu chưa, điều gì tôi có thể làm khác đi?
    • Tôi đã giúp Người nhận khai vấn chịu trách nhiệm về chính họ chưa? Liệu tôi có can thiệp gì vào các quyết định của họ không?

    Dù muốn hay không, các cuộc đối thoại nội tâm này vẫn diễn ra. Ở một khía cạnh nào đó nó giúp Nhà khai vấn đưa ra những quyết định sáng suốt. Tất nhiên, bạn đừng lún sâu vào những cuộc đối thoại này quá nhé, nó sẽ khiến bạn mất hiện diện nhanh chóng, cần khéo léo để làm chủ nó và tận dụng nó như một công cụ hữu hiệu trước, trong và sau phiên khai vấn của mình.

    Chúc bạn thành công

    CELINA KHÁNH AN

  • SỰ HIỆN DIỆN TRONG KHAI VẤN

    SỰ HIỆN DIỆN TRONG KHAI VẤN

    Thực sự trong thực hành khai vấn, sự hiện diện là khó nhất. Bạn biết đấy cái đầu của chúng ta vận động không ngừng, nó chất chứa đủ loại suy nghĩ về hôm qua, hôm nay và ngày mai. Chính nó cũng là thứ khiến nhiều lúc chúng ta trở nên xao nhãng trong cuộc sống, công việc hay trong giao tiếp. Điều đó lý giải tại sao có lúc nói chuyện với ai đó bạn đã không nhớ họ nói gì cả và câu hỏi thường thấy là: Bạn vừa nói gì ấy nhỉ? Đó chính là dấu hiệu của sự mất hiện diện. Trong giao tiếp thông thường, mất hiện diện có thể không sao cả nhưng trong khai vấn, bạn sẽ không thể khai vấn được nếu bạn mất hiện diện dù chỉ một tích tắc. Bạn sẽ không thể vận dụng nguyên tắc lắng nghe sâu, không thể thấu cảm và chắc chắn bạn không thể đặt được câu hỏi đúng để giúp Người nhận khai vấn giải quyết chuyện của họ. Dĩ nhiên phiên khai vấn lúc này trở nên bế tắc.

    Hãy học cách tập trung vào hiện tại là việc đầu tiên bạn phải làm để đảm bảo nguyên tắc hiện diện. Đây là một thử thách của bạn khi bước vào nghề khai vấn. Khai vấn là quá trình nhịn vào hiện tại và tương lai thế nên cho dù câu chuyện bạn đang nghe là gì nó cũng không phải là của ngày hôm qua. Trong khoảnh khắc của hiện tại nhà khai vấn bậc thầy sẽ suy nghĩ về những câu hỏi như: “Tôi cần làm gì để hỗ trợ khách hàng?” “Ngay lúc này việc quan trọng có thể làm để hỗ trợ khách hàng là gì?” “Động viên hay không làm gì cả?” “Đặt câu hỏi, đưa ra phản hồi gì?”. Trực giác sẽ mách bảo Nhà khai vấn.

    Chúng ta đang sống trong thế giới VUCA, đầy sự hỗ loạn, hoang mang khiến chúng ta xao nhãng. Bạn hãy luyện tập hít thở, thiền định, học cách ngồi im lắng nghe hơi thở của mình (mỗi ngày 5-10ph, rồi tăng dần lên). Khi đã thành thói quen, khi bạn ngồi đối diện với người khác, một cách tự nhiên, bạn sẽ biết cách tập trung và cũng có thể nhận biết người đối diện có tập trung hay không. Những biểu hiện xao nhãng như xem điện thoại, nhìn ra cửa sổ, nhìn chỗ khác, liên tục thay đổi tư thế ngồi…. Việc thiếu tập trung của mỗi người hoàn toàn do tâm trí của người đó chứ không phải là sự bận rộn. Chúng ta từ lâu đã quen để cho tâm trí chạy theo những câu chuyện do nó sáng tạo ra. Chúng ta nghĩ về những điều chưa tới, những điều đã qua, về người sắp gặp hay đã gặp. Thói quen này làm xói mòn khả năng tập trung vào hiện tại làm giảm sự kết nối trong giao tiếp, thậm chí là đứt đoạn.

    Hiện diện trọn vẹn là kỹ năng cần phải rèn luyện và khi có được điều đó thì Nhà khai vấn đã vừa tặng cho Người nhận khai vấn một món quà tuyệt vời. Chỉ khi Nhà khai vấn tập trung hoàn toàn vào khoảnh khắc hiện tại thì mới mang đến sức mạnh chuyển hoá to lớn. Đừng để ảnh hưởng bởi quá khứ của người đó, bạn hãy bước vào phiên khai vấn như thể đây là lần đầu bạn được gặp họ. Và lúc này kỹ năng lắng nghe sâu của bạn sẽ được phát huy. Sự hiện diện sẽ giúp bạn nghe được tất cả những gì mà Người nhận khai vấn đang nói. Rất nhiều nhà khai vấn đã gặp phải vấn để đối với quá trình lắng nghe sâu bởi vì họ đang dành sự chú tâm cho tiếng nói trong đầu của họ. Và bạn đang rơi vào trạng thái bạn chỉ đang lắng nghe Người nhận khai vấn bằng một tai tai còn lại bạn đang suy nghĩ xem bạn nên trả lời thế nào, đưa ra câu hỏi ra sao, khuyên gì, bạn muốn họ phải trả lời bạn thế nào? Tiếng nói trong đầu là thứ không thể loại bỏ, đó là điều chắc chắn nhưng bạn có thể cố gắng không chú ý đến nó quá nhiều, bạn có thể sử dụng thủ thuật lắng nghe chủ động, nghe và ghi chép lại (nhưng cần thận nếu không bạn đang mất khả năng giao tiếp mắt với Người nhận khai vấn). Bạn có thể lắng nghe một cách thật tò mò, giống như thể bạn đang bị cuốn hút vào câu chuyện một cách có chủ ý. Hãy nhớ Người nhận khai vấn là người giải quyết vấn đề chứ không phải bạn, thế nên cứ tập trung lắng nghe họ nói, thật tập trung. Sự tập trung sẽ giúp bạn không bỏ lỡ những yếu tố then chốt đầy tinh tế để thấu hiểu những những điều Người nhận khai vấn muốn nói ở mức độ sâu sắc nhất.

    Từ khoá chánh niệm hay tỉnh thức gần đây được nói đến rất nhiều. Nó vốn là một kỹ thuật thiền được các vị thầy tâm linh thực hành và đang dần trở thành công cụ được nhiều người biết đến và thực hành với mong muốn giảm căng thẳng, lo lắng và trầm cảm. Tỉnh thức và sự hiện diện là hai trạng thái khác nhau nhưng có mối quan hệ gần gũi song hành với nhau. Hiện diện là ngừng quan tâm (về những ý nghĩ không liên quan) còn tỉnh thức là tập trung quan sát và quan tâm. Khi bạn hiện diện được là bạn sẽ tỉnh thức được. Khi thực hành tỉnh thức bạn cần sẵn sàng đón nhận các luông cảm xúc trái chiều, có buồn vui tích cực nhưng cũng có cả những khổ sở, khó chịu. Ngừng phán xét trước những sự việc bạn đang đối diện, chấp nhận mọi thứ đang diễn ra như nó vốn vậy. Khi đó bạn sẽ ít bị cuốn vào những câu chuyện ngoài lề đang chạy ngang tâm trí bạn và bạn sẽ không mắc kẹt trong một mớ những cảm xúc hỗn độn nữa.

    Sự tỉnh thức sẽ giúp bạn dồn toàn bộ sự chú tâm vào cuộc đối thoại, lắng nghe sâu và kết nối với Người nhận khai vấn hỗ trợ họ khám phá năng lực của chính mình. Hãy tạo khoảng lặng khi cần. Tĩnh lặng không phải là thiếu năng lượng mà tĩnh lặng thúc đẩy người khác đào sâu suy nghĩ, quay về bản thân và nhìn nhận tổng thể. Nếu cuộc nói chuyện diễn ra liên tục cả Nhà khai vấn và Người nhận khai vấn sẽ không ngừng chia sẻ mọi suy nghĩ và cảm xúc thì cả hai sẽ không có cơ hội tạm dừng và suy ngẫm, cuộc đối thoại sẽ trở nên hời hợt. Mọi quyết định, hành động đều cần phải suy nghĩ thấu đáo. Ngay cả khi không nghĩ ra được gì cũng cần tĩnh lặng. Khoảng lặng giống như một nốt nhạc trống giữa một bản nhạc để người nghe thưởng thức giai điệu vậy. Khi đó mọi thứ dường như trở nên sáng rõ hơn.

    Mỗi điều tôi chia sẻ đều là những kỹ năng khó, ngay cả tôi cũng phải dành rất nhiều thời gian để chiêm nghiệm, để thực hành và thấu hiểu. Trên hành trình trở thành một Nhà khai vấn xuất sắc hãy thực hành và chia sẻ cho nhau nghe những vướng mắc gặp phải bạn nha. Mong nhận được những chia sẻ từ bạn.

    CELINA KHÁNH AN

    Nguồn tài liệu: The master coach, Gregg Thompson

  • TÌNH YÊU THƯƠNG, CÔNG CỤ CHẠM ĐẾN PHẦN SÂU THẲM NHẤT TRONG TÂM HỒN CON NGƯỜI

    TÌNH YÊU THƯƠNG, CÔNG CỤ CHẠM ĐẾN PHẦN SÂU THẲM NHẤT TRONG TÂM HỒN CON NGƯỜI

    Tôi có cái tính nghiêm khắc, lý trí cao, ai nhìn vào tôi lần đầu cũng đều sợ, rất sợ là đằng khác. Tôi thì chưa từng thấy đây là điểm bất lợi của mình, thậm chi nó giúp tôi rất nhiều trong công việc đào tạo và khai vấn của mình. Ai làm việc với tôi cũng đều biết tôi không chiều ai cả, tôi rất khó tính với họ để buộc họ phải nghiêm túc trong công việc của mình. Nhưng chỉ làm việc với tôi qua một giờ đồng hồ, họ sẽ biết lòng tôi ấm như thế nào, và trái tim tôi luôn dậy lên ngọn lửa yêu thương. Tôi chủ động yêu thương họ, luôn sẵn sàng làm bạn, nghe họ chia sẻ và cho họ những gì họ cần trong khả năng của tôi. Tôi sẵn sàng cho đi mọi lúc, có lẽ đó là cách sống của tôi nào giờ. Thực sự trong khai vấn rất cần tình yêu thương và bạn không thể nào khai vấn cho khách hàng khi bạn không yêu thương họ. Tôi ít khi giấu diếm cảm xúc của mình, nó thể nào, tôi đón nhận thế ấy. Nguyên tắc trong khai vấn là bạn cần chấp nhận người khác như họ đang là. Bậc thầy khai vấn có thể khai vấn cho một người mà họ không thích lắm (nhưng vẫn rất quan tâm đến họ) một cách hiệu quả.

    Thực ra trong giao tiếp tôi sợ sự uỷ mị, ngại đối diện với những lúc cảm xúc xuống sâu kể cả khi mình là người nhận khai vấn, ngồi trước tôi là người thầy trong khai vấn của mình. Đến khi bước ra nghề tôi cũng không phải là một nhà khai vấn cho các vấn đề trong cuộc sống, tôi chỉ khai vấn cho các mục tiêu về công việc, về việc phát triển cá nhân. Nhưng càng bước sâu vào nghề tôi càng nhận ra khi nhà khai vấn chạm được vào sâu nhất trong tâm hồn con người thì mới thật sự hiệu quả, kể cả khi khách hàng là một doanh nhân thành đạt. Tôi không né tránh nữa và rèn luyện đón nhận cảm xúc. Là một nhà khai vấn công việc của chúng ta là nhắc nhở khách hàng ghi nhớ bản thân họ, ở đó có tài năng, đam mê, khao khát và tiềm năng của họ. Khai vấn là công việc xuất phát từ trái tim, một hành động của yêu thương.

    Hãy là một người bạn động hành trên con đường chinh phục bản thân của Người nhận khai vấn. Cái gì xuất phát từ trái tim sẽ đến được trái tim. Chúc bạn thành công trên con đường trở thành một Nhà khai vấn xuất sắc. Chứng chỉ tuyệt vời nhất chính là việc Người nhận khai vấn đạt được khát vọng của mình và sống một cuộc đời trọn vẹn.

    CELINA KHÁNH AN

  • KỲ VỌNG VÀ TRÁCH NHIỆM

    KỲ VỌNG VÀ TRÁCH NHIỆM

    Kỳ vọng luôn là một động lực tuyệt vời để mỗi người nỗ lực phấn đấu trong cuộc sống của công việc. Có khi chỉ một câu nói: “Con là người tuyệt vời, mẹ tin con làm được” mà khiến một đứa trẻ trở nên mạnh mẽ hơn trong suốt hành trình của nó. Trong khai vấn, sự kỳ vọng là một kỹ năng quan trọng mà các Nhà khai vấn đều phải học hỏi để có thể sử dụng hiệu quả công cụ này.

    Trong khoảnh khắc chúng ta đặt kỳ vọng lên người khác cũng chính là lúc chúng ta đưa dự đoán về năng lực của họ trong tương lai. Nhờ đó người nhận được sự kỳ vọng sẽ có động lực lớn để làm việc đó. Trong cuốn sách Self-Fulfiling Prophecy, giáo sư Robert Tauber sau khi trình bày kết quả của hơn 7 trăm luận án tiến sỹ và vô số bài báo đã học, “chúng ta kỳ vọng thứ gì thì thường sẽ nhận đúng như vậy”. Để giải thích cho kết luận này ông đã nghiên cứu nhiều năm ròng rã: “Cách đối xử khác nhau giữa con người với con người chính là lý do tạo nên kết quả giống như kỳ vọng ban đầu đã đặt ra. Chẳng hạn, giáo viên thường dành cho những học sinh mà họ kỳ vọng sẽ thành công những cử chỉ như mỉm cười, gật đầu… Nguyên tắc đó được vận dụng hầu hết trong giao tiếp thông thường tại bất cứ đầu. Kỳ vọng có hai kiểu: kỳ vọng cao và kỳ vọng thấp. Với người kỳ vọng cao thi hiệu quả của họ sẽ cao, với người kỳ vọng thấp thì hiệu quả theo đó cũng bị giảm sút.

    Kỳ vọng là công cụ tạo động lực rất tốt nhưng cũng chính nó nếu làm ngược lại sẽ khiến một con người đi tụt lùi trên hành trình của họ. Cách nhìn nhận của chúng ta quyết định rất cao hành trình của họ nên tại sao chúng ta không dành cho họ một cái nhìn tốt đẹp ở phần tốt đẹp nhất mà họ đang có. Nhà khai vấn xuất sắc luôn ý thức được điều này để có thể hỗ trợ Người nhận khai vấn nhìn thấy những mặt tốt đẹp của mình bằng cách công nhận, tôn trọng và kỳ vọng.

    Khai vấn mang một ý nghĩa tốt đẹp ở chỗ, nó giúp bạn đặt ra được mục tiêu, đặt ra những cam kết và quyết tâm thực hiện mục tiêu với tất cả những khát khao, cháy bỏng của mình. Khai vấn giúp bạn có cơ hội nhìn lại mình, điều chỉnh những khiếm khuyết và niềm tin cũng như kỳ vọng lớn rằng bạn sẽ trọn vẹn hơn vào ngày mai, hạnh phục hơn trong tương lai nếu bạn bắt đầu từ hôm nay. Khai vấn mang lại một hiệu quả tuyệt vời khi Người nhận khai vấn:

    1. Ngừng lãng phí thời gian, bớt đi những căng thẳng, xao nhãng mục tiêu.
    2. Khám phá bản thế mạnh bản thân và những năng lực tiềm ẩn
    3. Đối diện và dũng cảm vượt qua thử thách, giới hạn của bản thân.
    4. Loại bỏ tư duy lối mòn, hình thành một tư duy mở.
    5. Bỏ bớt những thói quen không quan trọng và không hữu ích.
    6. Thắp lên ngọn lửa đam mê mãnh liệt tròng cuộc sống, công việc và sống trọn vẹn hơn

    “Con người luôn đổ thừa hoàn cảnh đã nhào nặn nên họ ngày hôm nay. Nhưng tôi không tin nguyên nhân đến từ hoàn cảnh. Những người thành công trên thế giới đều tự đứng lên và tìm kiếm hoàn cảnh mà họ cần. Nếu không tìm được, họ sẽ tạo ra chúng.”

    ——— George Bernard Shaw

    Trách nhiệm là thứ mà có người suốt cả một đời vẫn không tự tạo ra được. Tôi vẫn luôn sợ những người thiếu trách nhiệm dù đó là mối quan hệ kiểu nào. Từ khi sinh ra, nhiều cha mẹ đã quên dạy cho trẻ điều này. Ví dụ khi chúng đau thì đổ tại cái bàn cái ghế. Lâu dần chúng hình thành nên tư duy đổ lỗi, và sẽ không tạo nên được trách nhiệm của bản thân mình là gì. Trách nhiệm vốn dĩ là một phẩm chất quan trọng mà nếu ai không có họ sẽ sống một cuộc sống không đúng nghĩa khi không biết mình là đúng hay sai, sai ở chỗ nào, đúng ở đâu và mình góp phần vào điều gì. Trong khai vấn trách nhiệm càng thể hiện rõ ràng hơn, vì nếu không có trách nhiệm thì khai vấn không còn hiệu quả nữa. Cả Nhà khai vấn và Người nhận khai vấn đều phải chịu trách nhiệm trong phần việc của mình tất nhiên trách nhiệm không thể ép buộc, nếu Người nhận khai vấn không chịu trách nhiệm với quyết định của họ thì phiên khai vấn cần phải dừng lại để Người nhận khai vấn có thời gian suy nghĩ trước vấn đề của mình.

    Như một thói quen ăn mòn lối sống, sự vô trách nhiệm đã ngấm ngầm tồn tại trong mỗi người, nó thể hiện ở sự thụ động, chờ đời, không có niềm tin, nghi ngờ, đổ lỗi. Mỗi khi làm một việc gì rất nhiều người đã rơi vào trạng thái phải làm, bị làm, tôi không có lựa chọn, không phải lỗi của tôi….Những điều này tạo nên một môi trường sống và làm việc thiếu năng lượng. Trong các phiên khai vấn bạn có thể nhận ra ở các từ ngữ như: Tôi phải, tôi không thể, tôi không có khả năng, tôi sẽ cố gắng…. Và nhiệm vụ của Nha khai vấn là lắng nghe và giúp Người nhận khai vấn xây dựng lại quyền làm chủ cuộc sống bằng cách thay bằng các cụm từ ngữ như: tôi chọn, tôi sẽ không, tôi muốn, tôi có thể làm gi?….

    Rất nhiều người nghĩ Trách nhiệm chỉ xuất hiện ở kết quả với ý nghĩa là xem xét sai lầm mà trách nhiệm ở đây là quyền được lựa chọn để hành động. Trách nhiệm ở trong ý nghĩa quyền lựa chọn sẽ mang lại kết quả vượt mong đợi. Khi Người nhận khai vấn tự tin bởi quyền lựa chọn họ sẽ làm với đầy đủ trách nhiệm của mình. Tuy nhiên các Nhà khai vấn cũng không nên tạo cho Người nhận khai vấn thói quen coi họ là chỗ trút cảm xúc. Càng để họ than thở họ sẽ càng lún sâu vào ảo tưởng mình là nạn nhân của hoàn cảnh chứ không phải người kiến tạo ra tương lai của mình. Lúc đó họ sẽ chìm đắm trong cảm giác bất lực, khó chịu trách nhiệm về những vấn đề của họ. Bạn, với vai trò Nhà khai vấn hãy là tấm gương để soi rọi cho Người nhận khai vấn thấy được tâm thế tự tin chủ động trước mọi hoàn cảnh.

    Để làm rõ được trách nhiệm trong các cuộc trò chuyện bạn cần hiểu rõ bạn đang ở tâm thế của một người như thế nào: người đồng hành, người cố vấn hay người huấn luyện. Trong vai trò nhà khai vấn trách nhiệm của bạn là khiến Người nhận khai vấn thể hiện cái tôi của họ dưới phiên bản của một người trưởng thành đó là người dám chịu trách nhiệm với kết quả của mình. Tuy nhiên cũng không ngoại trừ lúc Người nhận khai vấn sẽ như một đứa trẻ và cần Nhà khai vấn dẫn dắt. Nhưng vai trò này không nên diễn ra quá lâu khiến cho Người nhận khai vấn sẽ quên mất việc họ phải chịu trách nhiệm. Hãy đặt cho họ những câu hỏi như: “Nhiệm vụ của anh/chị với vấn đề này là gì? Để nhắc họ quay trở về vai trò là một người trưởng thành.

    Hãy luôn luôn phân định trách nhiệm của bạn với Người nhận khai vấn, bước qua ranh giới đó hiệu quả phiên khai vấn sẽ giảm đi. Tôi biết có nhiều phiên khai vấn, khi nhìn thấy Người nhận khai vấn đấu tranh với vấn đề của họ đã không ít lần chúng ta muốn “nhảy” vào can thiệp, giúp đỡ. Thậm chí có khách hàng than vãn rằng họ không tài nào thoát ra được. Nhưng bạn với vai trò Nhà khai vấn hãy sáng suốt chống lại mong muốn đó, hãy buộc Người nhận khai vấn ngừng than vãn nhìn thẳng vào sự thật, tự bước ra khỏi vũng lầy của mình để sẵn sàng hành động. Trách nhiệm của bạn không nằm ở việc bạn “nhảy” vào giúp người ta mà là tin họ có thể tự vượt qua.

    Tôi luôn tin bạnh sẽ là một Nhà khai vấn xuất sắc trên hành trình rèn luyện mỗi ngày.

    CELINA KHÁNH AN

    Nguồn tài liệu: The master coach, Gregg Thompson

  • HÀNH TRÌNH ĐẾN VỚI SỰ CÔNG NHẬN

    HÀNH TRÌNH ĐẾN VỚI SỰ CÔNG NHẬN

    Sự công nhận luôn mang lại hiệu quả cao trong cuộc sống và công việc nhưng sự thật nó đã và đang là “xa xỉ phẩm”. Sự công nhận cũng giống như một tấm huy chương, một sự vinh danh mà người ta ít phải đầu tư chi phí nhất nhưng tại sao lại ít được sử dụng. Có lẽ một phần do văn hoá sống và thói quen lâu nay. Người ta cho rằng khen hay công nhận sẽ khiến người khác ỷ lại và ngừng cố gắng còn chỉ trích, chê bai, phát hiện sai sót sẽ khiến cho người đó có động lực phấn đấu hơn. Tư duy này quả thật đã khiến rất nhiều người mất dần ngọn lửa nhiệt huyết, thay vào đó là những tiêu cực, bi quan, thiếu tự tin dần được hình thành.

    Công nhận không đơn thuần là khen ngợi mà còn là sự thừa nhận thế mạnh của người khác đưa ra những phản hồi tích cực theo hướng xây dựng để họ hoàn thiện mình. Trong khai vấn, sự công nhận chính là việc Nhà khai vấn vượt qua bản năng phán xét, tập trung vào thế mạnh, phẩm chất nổi bật của Người nhận khai vấn. Nhờ sự công nhận, mối quan hệ khai vấn được bắt đầu một cách tốt đẹp vì khi Người nhận khai vấn được công nhận họ sẽ tràn đầy năng lượng, sẵn sàng dấn thân vào những cảm xúc khó chịu, vượt qua rào cản vô hình để tháo gỡ những điều còn bế tắc trong công việc và cuộc sống.

    Sự công nhận mang một sức mạnh vô hình. Hai triết gia Socrates và Plato tin rằng mọi cá nhân đều sở hữu sự thông thái và tài năng nhất định để đóng góp cho nhân loại. Đến giữa thế kỷ 20 ở phương Tây, tư tưởng này trỗi dậy và người ủng hộ nó mạnh mẽ nhất là nhà tâm lý học Carl Rogers. Rogers tin rằng bầu không khí tôn trọng và tin tưởng là yếu tố quan trọng để thúc đẩy sự phát triển năng lực con người một cách tích cực. Sự công nhận không nhất thiết là phải tập trung vào thế mạnh nào đó mà chỉ đơn giản là bản cảm ơn ai đó, trân trọng họ, cảm nhận sự hiện diện của họ trong mỗi hoàn cảnh, tình huống, sự việc. Bạn thử tưởng tượng trong xã hội với guồng quay hối hả như hiện tại, không ai cảm nhận được sự hiện diện của nhau, cứ đi lướt qua nhau thì xã hội này sẽ ra sao, chắc hẳn không lâu sau đó con người ta sẽ không còn động lực để làm bất cứ việc gì nữa. Bởi vậy dù bận rộn đến đâu, chúng ta vẫn phải dừng lại, dành sự quan tâm cho những người xung quanh mình, cảm nhận sự hiện diện của nhau, và công nhận những thành tự dù nhỏ nhất của mỗi người. Nói một cách dễ hiểu thì sự công nhận chính là một cách giao tiếp không lời nhằm truyền tải một thông điệp: “Với tôi bạn là một người độc đáo, đặc biệt xuất hiện trên hành trình của tôi và của chính bạn. Sự hiện diện của bạn trong cuộc đời này thực sự là một điều đáng quý.”

    Trong các phiên khai vấn, Người nhận khai vấn hoàn toàn xứng đáng để được cộng nhận bởi họ đã dũng cảm dấn thân vào những khó khăn của mình. Một Nhà khai vấn xuất sắc sẽ không chỉ dừng lại ở sự công nhận mặt tốt của Người nhận khai vấn mà còn biết ghi nhận cả những khó khăn, sai lầm mà Người nhận khai vấn mắc phải. Tuy nhiên sự công nhận chỉ đúng đắn khi Nhà khai vấn không mắc phải lỗi quy kết, không nên xem những sai lầm đó phản ánh đúng con người họ. Sự ghi nhận kèm những lời động viên khuyến khích Người nhận khai vấn kiên trì cải thiện mới có hiệu quả. Sự công nhận không đơn thuần chỉ là khen ngợi. Lời khen đôi khi không khéo hoặc không thành thật sẽ trở thành giả tạo, khen xã giao. Nhà khai vấn xuất sắc không chỉ nhìn bề ngoài mà còn khám phá cả những tầng cảm xúc bên trong Người nhận khai vấn xem họ là ai, và họ đã nỗ lực như thế nào để có được con người như hiện tại.

    Hãy để sự công nhận trở thành một lối sống của tất cả chúng ta, biến nó thành những cử chỉ đơn giản nhất . Bắt đầu từ hôm nay bạn hãy quan tâm đến những người xung quanh mình, gọi tên họ, cảm ơn họ. Đơn giản vậy thôi.

    Một vài ví dụ về cách công nhận người khác:

    • Bạn là một người thú vị.
    • Tôi thích làm việc với bạn.
    • Bạn thật đặc biệt.
    • Tôi quý bạn lắm

    CELINA KHÁNH AN

    • Nguồn tham khảo: The master Coach, Gregg Thompson
  • TRÍ TUỆ CẢM XÚC TRONG KHAI VẤN

    TRÍ TUỆ CẢM XÚC TRONG KHAI VẤN

    Trí tuệ cảm xúc là một trong những nền tảng quan trọng để con người có thể thấu hiểu bản thân và thấu hiểu những người xung quanh một cách sâu sắc. Nhờ trí tuệ cảm xúc bạn có thể biết những cảm xúc buồn – vui – giận – ghét khi nó tới, từ đó bạn quản lý được nó và có những hành động phù hợp. Nhờ Trí tuệ cảm xúc bạn sẽ cảm thấy cuộc sống trọn vẹn với mình hơn, cư xử với xung quanh dễ chịu hơn, dễ cảm thông hơn, và biết cách thấu cảm. Đây chính là phẩm chất mà các Nhà khai vấn muốn thành công đều phải có. Trí tuệ cảm xúc sẽ dân dắt họ tìm được những công cụ thích hợp để sử dụng trong các phiên khai vấn của mình phù hợp với từng đối tượng Người nhận khai vấn.

    Cảm xúc xét trên một phương diện nào đó có thể là một đồng minh tuyệt vời nhưng bất cứ lúc nào cũng có thể là một kẻ thù nguy hiểm nếu chúng ta phụ thuộc vào nó. Bằng góc nhìn phù hợp cảm xúc sẽ dẫn lối cho chúng ta khám phá bản thân để hiểu mình và từ đó hiểu người khác. Trong rất nhiều từ điển, cảm xúc được định nghĩa là trạng thái tinh thần hoặc cảm giác bộc phát tại thời điểm đó mà không có sự can thiệp của ý thức. Điều này có nghĩa là cảm xúc hoàn toàn nằm ngoài khả năng kiểm soát của chúng ta. Tuy nhiên Trí tuệ cảm xúc lại chứng minh điều ngược lại rằng chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát và quản lý cảm xúc của mình, nó sẽ giúp chúng ta bỏ đi thói quen đè nén cảm xúc, từ đó tôn trọng cảm xúc của mình hơn. Nhà tâm lý học Mihaly Csikszentmihalyi có một thuật ngữ diễn tả về trạng thái này: dòng chảy (flow). “Thả lỏng bản thân theo dòng chảy là trạng thái tốt nhất của trí tuệ cảm xúc, dòng chảy là trạng thái hoà hợp với cảm xúc khi bạn học tập và làm việc. Trong dòng chảy, cảm xúc không còn bị kìm nén và bị điều hướng mà tràn đầy tích cực, hào hứng và hài hoà với nhiệm vụ trước mắt”.

    Vậy làm sao để có thể rèn luyện được trí tuệ cảm xúc. Đây thực sự không phải là việc dễ dàng, nó cần ở bạn sự kiên trì và tập trung, luôn nhắc nhở bản thân thực hiện. Trong cuốn sách Emotional Intelligence (Trí tuệ cảm xúc), tác giả Daniel Goleman đã xác định 5 lĩnh vực của trí tuệ cảm xúc bao gồm: khả năng tự nhận thức, động lực, sự tự điều chỉnh, sự thấu cảm và cư xử hài hoà trong các mối quan hệ. Goleman đã viết trong cuốn sách về tầm quan trọng của Trí tuệ cảm xúc như sau: “IQ hay những kỹ năng kỹ thuật không chi phối toàn bộ thành công của nhà lãnh đạo. Dĩ nhiên, chúng quan trọng nhưng chỉ là những yếu tố cơ bản cho các vị trí điều hành. Theo nghiên cứ của tôi và một số nghiên cứ khác gần đây, rõ ràng trí tuệ cảm xúc mới là điều kiện thiết yếu làm nên năng lực lãnh đạo. Một người được đào tạo tốt nhất trên thế giới, có đầu óc phân tích sắc bén và vô số ý tưởng thông minh những thiếu EQ thì vẫn không thể trở thành nhà lãnh đạo xuất sắc.”

    Trí tuệ cảm xúc không tự nhiên sinh ra đã sẵn, nó cũng không mang tính di truyền. Trí tuệ cảm xúc là quá trình rèn luyện thông qua những trải nghiệm và sự trưởng thành, thế nên có những người chết đi rồi vẫn không hiểu được bản thân mình thế nào, muốn gì và cần gì. Và đương nhiên họ cũng sẽ chẳng hiểu được người xung quanh mình. Đó thực sự là một thiệt thòi. Bởi vậy bạn cần nỗ lực rèn luyện để có được trí tuệ cảm xúc nhất là khi bạn quyết định đi trên con đường trở thành một Nhà khai vấn xuất sắc. Tôi sẽ giới thiệu với bạn những cách để rèn luyện và phát triển Trí tuệ cảm xúc:

    1. Kết nối với phần thật nhất trong con người bạn. Bạn hãy nhận diện cảm xúc của mình và thừa nhận nó đang tồn tại bất kể đó là cảm xúc gì. Cảm xúc chính là bạn, bạn là hiện thân của cảm xúc. Trong cuộc sống bạn luôn chịu tác động của rất nhiều loại cảm xúc dù muốn hay không muốn. Goleman cho rằng việc đầu tiên trong quá trình rèn luyện Trí tuệ cảm xúc là bạn phải tự nhận thức được mình. Có hàng trăm loại cảm xúc đang tồn tại mà sự thật là bạn chỉ mới đang gọi tên được một số loại cơ bản như vui, buồn, giận, ghét, yêu…., bạn hãy tìm cách thu hẹp các loại cảm xúc lại, tìm hiểu lý do đằng sau mỗi loại cảm xúc. Từ đó bạn có thể đưa ra những phản ứng thông minh, và có những hành động phù hợp với mỗi tình huống. Giả sử bạn đang giận vì con không chịu học bài, và bạn nói nó cãi lại. Ngay thời điểm đó bạn cần hiểu và phân tích lý do tại sao con bạn lại như vậy và bạn thử đặt bạn trong tình huống của con để xem xét. Khi bạn hiểu được bạn sẽ đưa ra được những hành động phù hợp. Bạn sẽ biết bạn nên ngồi nói chuyện với con một cách nhẹ nhàng hay bạn đánh con cho thoả cơn giận. Bạn nên nhớ rằng ngay cả người điểm tĩnh nhất cũng có những nút bấm cảm xúc – những yếu tố kích thích phản ứng tự động khiến họ mất kiểm soát. Trong phiên khai vấn của mình, bạn hãy thận trọng đừng để Người nhận khai vấn bấm vào nút bấm cảm xúc của mình. Muốn được vậy bạn, một Nhà khai vấn, cần hiểu rõ bản thân để giữ bình tĩnh trước mọi loại cảm xúc đang chực chờ thống lĩnh bạn, khiến bạn nghe theo nó một cách bản năng nhất. Lúc ấy bạn sẽ còn hiện diện trong phiên khai vấn đó nữa.
    2. Làm chủ cảm xúc. Theo thuật ngữ của ngành khoa học thần kinh, khi bạn dừng lại để suy nghĩ, bạn đã cho phần vỏ đại não (neocortex) một cơ hội lên tiếng. Đây là phần não nằm trước trán rất thông minh và có khả năng cao, giúp bạn đưa ra những quyết định sáng suốt và chắc chắn. Việc làm chủ cảm xúc chính là việc bạn để cho vỏ đại não làm việc, bằng cách tạo ra khoảng dừng giữa lúc cảm thấy cảm xúc tới và hành động. Bạn dừng lại, hít thở, gọi tên cảm xúc đang hiện hữu. Khi đó vỏ đại não sẽ có thời gian để xử lý dữ liệu theo đúng chức năng của nó, cuối cùng đưa tới phản ứng và hành động phù hợp.
    3. Thấu cảm. Thấu cảm nghĩa là đặt bản thân vào vị trí người khác để hiểu và chia sẻ. Thấu cảm được coi là một kỹ năng về trí tuệ cảm xúc quan trọng nhất mà một Nhà khai vấn cần phải có. Khi bạn thấu cảm bạn sẽ loại bỏ những định kiến, những suy nghĩ cố hữu về một người nhờ đó bạn sẽ có cái nhìn khách quan hơn, thay thế những ấn tượng xấu bằng những ấn tượng tích cực. Một nhà khai vấn bậc thấy có một khả năng thấu cảm sâu sắc với xung quanh mình và với Người nhận khai vấn. Họ luôn nhìn thấy những điều tốt đẹp, tiềm năng ẩn sâu trong mỗi Người nhận khai vấn. Không những vậy, nhờ sự thấu cảm họ còn nhìn thấy những nỗi bất an của Người nhận khai vấn và chia sẻ với họ, động viên Người nhận khai vấn vượt qua những giới hạn, rào cản của mình. Cũng nhờ thấu cảm, Nhà khai vấn sẽ bỏ đi những phán xét, gỡ bỏ góc nhìn định kiến của bản thân. Đây là những yếu tố quyết định thành công của các phiên khai vấn. Thấu cảm không hề dễ có được, nó đòi hỏi bạn rèn luyện cả đời. Để trở thành một Nhà khai vấn xuất sắc bạn cần nuôi dưỡng sự Thấu cảm mỗi ngày, khiến nó trở thành một lối sống tự nhiên. Lúc ấy bạn sẽ nhìn cuộc đời thật đẹp đẽ, lạc quan và tích cực.
    4. Lan toả sự tích cực. Trong các phiên khai vấn, nhà khai vấn đóng vai trò lan toả năng lượng, nên việc nhà khai vấn có một năng lượng tích cực rất quan trọng. Nhà khai vấn xuất sắc luôn duy trì tinh thần lạc quan, tự tin, thông suốt. Năng lượng tự tin của họ lan toả khắp mọi nơi. Tuy nhiên bản chất của cảm xúc là luôn luôn tồn tại cả tích cực và tiêu cực, và việc của chúng ta là phải đón nhận nó như một phần tất yếu. Nhà Khai vấn giỏi sẽ luôn đón nhận cả những cảm xúc tiêu cực dưới lăng kính của sự thấu cảm, không phán xét, lắng nghe mọi tâm tư của Người nhận khai vấn để giúp họ tìm ra các cách vượt qua những rào cản trong họ. Có đôi lúc bạn sẽ gặp những phản ứng dữ dội từ Người nhận khai vấn và bạn cũng sẽ cảm thấy khó chịu. Đây là một lẽ thông thường. Trước khi phản hồi bạn cần tự hỏi bản thân rằng: Liệu những phản ứng của bạn lúc này có giúp cho Người nhận khai vấn tốt hơn ko, liệu rằng bạn có đang phản ứng một cách bản năng hay không. Xét đến cùng phản ứng tiêu cực là biểu hiện của sự bế tắc, bất lực của một người trước một vấn đề mà họ gặp phải. Sự khác biệt của mỗi người nằm ở cách xử lý một tình huống giống hệt như nhau. Bạn, với vai trò là một Nhà khai vấn, bạn sẽ không thể để bản thân phản ứng giống hệt như Người nhận khai vấn. Tất nhiên Nhà khai vấn không phải là một cỗ máy không có cảm xúc, khiếm khuyết nhưng một Nhà khai vấn giỏi sẽ trưởng thành về mặt cảm xúc khi đối mặt với những cảm xúc khó chịu của mình và của Người nhận khai vấn. Có một sự thật mà bạn cần phải biết khi theo đuổi nghề khai vấn đó là có 4 nỗi sợ luôn ám ảnh nhà khai vấn một cách thường xuyên đó là: thất bại, bị từ chối, xấu hổ và phải đối diện với những điều chưa biết. Bởi vậy Nhà khai vấn cần đối diện với nỗi sợ và thực hiện khai vấn. Ai cũng vậy, càng dũng cảm đối mặt càng nhanh trưởng thành. Giống như khi chúng ta bắt đầu tập đi xe đạp, những ngày đầu tiên chúng ta đã ngã đau như nào, bạn nhớ không? Nếu bạn từ bỏ ngay từ lần đầu thì có lẽ đến giờ bạn vẫn không thể nào giữ thăng bằng trên chiếc xe đạp. (Tôi sẽ có những bài viết về việc chinh phục nỗi sợ và xây dựng lòng tự tin)*. Trong Khai vấn lòng dũng cảm của Nhà khai vấn thể hiện ở việc họ dám đối mặt với những thay đổi, rủi ro và những điều chưa biết bằng sự tự tin. Vậy làm sao để rèn luyện lòng dũng cảm? Đây là việc đòi hỏi bạn phải rất nỗ lực mới có thể đạt được. Hãy luôn vượt qua giới hạn bản thân, bước ra khỏi vùng an toàn, đối mặt với những điều không chắc chắn, chấp nhận rủi ro.

    Tôi đã trải qua một quãng thời gian làm nghề đủ để nhận ra Khai vấn là một nghề bất ổn cho dù bạn đã luôn cố gắng những bạn sẽ vẫn đối mặt với những ý kiến trái chiều, chưa kể những nghi ngờ hoặc không tin bạn sẽ thành công. Khi bạn đã lựa chọn thì hãy dũng cảm dấn thân, chấp nhận mọi thử thách. Có nhiều con đường để đi, có những ngã rẽ bất ngờ mà chúng ta phải đón nhận. Nghề khai vấn vẫn đang là một nghề mới mẻ nhưng mang nhiều giá trị to lớn. Mỗi thời điểm trên hành trình của mình bạn hãy chọn một cách để làm nghề hiệu quả nhất, vừa giữ được lửa vừa rèn luyện bản thân cho một hành trình lâu dài.

    Tôi tin bạn sẽ làm được như tôi đang tin bản thân mình.

    CELINA KHÁNH AN

  • LÒNG TỰ TÔN TRONG KHAI VẤN

    LÒNG TỰ TÔN TRONG KHAI VẤN

    Trong mỗi người luôn tồn tại “Tiếng nói bên trong”, thứ mà mối người luôn có một cuộc đấu tranh để chống lại nó. “Tiếng nói” ấy chế giễu rằng thành tựu ta đạt được chỉ là do may mắn, ta chẳng giỏi giang hay thông minh như ta tưởng. Bạn, trên con đường phấn đấu trở thành một Nhà khai vấn giỏi bạn sẽ phải chiến thắng “tiếng nói bên trong”, buộc nó phải im lặng, ngừng phát xét. Khi đó bạn mới có đủ tĩnh tâm để ngồi xuống khai vấn, hỗ trợ Người nhận khai vấn vượt qua vấn đề của họ. Chính bạn luôn phải là người bình tâm nhất trước mỗi phiên khai vấn. Để trở thành Nhà khai vấn xuất sắc bạn phải luôn giữ niềm tin: “TÔI ỔN”. Lòng tự tôn của Nhà khai vấn giữ cho họ vững vàng không bị vướng vào những rắc rối không cần thiết dẫn tới nghi ngờ bản thân, lo lắng hay bất an. Khi nhà khai vấn không còn hoang mang về chính mình thì họ mới có thể toàn tâm hỗ trợ Người nhận khai vấn. Lòng tự tôn chính là yếu tố không thể thiếu trong khai vấn.

    Một nhà Khai vấn không có lòng tự tôn sẽ tránh đối thoại trực diện và ngại thử thách. Họ sẽ không có đủ nằng lượng và sự can đảm để tham gia vào những cuộc trò chuyện thẳng thắn bởi họ sợ bị phát hiện ra nỗi bất an trong lòng. Ngược lại những người có lòng tự tôn rất dễ gần gũi, họ không khắt khe với bản thân, và họ cũng không phán xét người khác. Một Nhà khai vấn giàu lòng tự trọng là nguồn cổ vũ mạnh mẽ cho Người nhận khai vấn dấn thân, đối mặt với thử thách bằng một thái độ lạc quan, tích cực.

    Vậy làm sao để có được và ngày càng nâng cao lòng tự tôn của bản thân. Đó là bạn phải kiểm soát được cuộc sống của mình, cam kết sống đúng với hệ giá trị bản thân. Tôi vẫn hay nói với học viên của mình khi tham gia giảng dạy cho họ rằng: nếu ta phụ thuộc vào cái gì ta sẽ chết vì cái đó, phụ thuộc vào tiền sẽ chết vì tiền, phụ thuộc vào danh vọng sẽ chết vì danh vọng…. Bởi vậy để sống một cuộc đời của chính mình bạn phải làm chủ mọi thứ, đừng để bất cứ điều gì hay bất kỳ ai điều khiển mình. Khi bạn bị điều khiển nghĩa là lòng tự tôn của bạn đã mất. Bạn không áp đặt ai, cũng không để ai áp đặt mình. Thay vì áp đặt, bạn hãy hỗ trợ người khác như một cách tôn vinh họ, giúp đỡ họ trong chừng mực chứ không để họ lệ thuộc hoàn toàn vào bạn.

    Tất nhiên người tự tôn không phải là một người hoàn hảo, họ vẫn sai lầm, vẫn gặp thất bại. Nhưng người có lòng tự tôn luôn biết chịu trách nhiệm về những thất bại những thiếu sót của mình. Họ luôn sống với con người thật của mình một cách thoải mái, thừa nhận những điều họ không biết, hoặc đã sai chứ không tô vẽ một hình ảnh “BIẾT TUỐT”. Trong cuộc sống họ ít khi hoài nghi hay lo lắng, dù rằng không dễ dàng loại bỏ nỗi bất an. Có điều họ tỉnh táo và chủ động hơn đối với mọi thứ đã và đang xảy ra. Một sự thật hiển nhiên rằng trong mỗi con người luôn tồn tại hai phần Ánh sáng và Bóng tối, và thử thách lớn nhất của mỗi người là hiểu rõ hai phần ấy. Càng hiểu mình bạn sẽ càng nhận ra không thể nào loại bỏ bất cứ khía cạnh nào trong hai phần đó. Mỗi thứ trong bạn diễn ra như một cuốn phim đầy đủ mà chỉ cần bạn cố tình cắt gọn đi một phần, cuốn phim ấy sẽ đứt mạch và trở nên phi thực tế. Một nhà khai vấn giỏi luôn luôn kiểm soát và hiểu rõ hai phần trong con người mình, luôn tin rằng bản thân có thể vượt qua bất cứ sóng gió nào theo cách riêng của mình. Đó là ý thức và sự chấp nhận điểm mạnh lẫn giới hạn của bản thân, nỗ lực hết sức để chịu trách nhiệm về chúng.

    Trong khai vấn, tôn trọng mình và tôn trọng người khác là nguyên tắc bắt buộc phải tuân theo đối mỗi nhà khai vấn. Người tôn trọng mình và tôn trọng người khác luôn có phong thái tự tin, chuẩn chỉnh cả về diện mạo lẫn các khía cạnh trọng công việc. Là một nhà khai vấn bạn có thường xuyên suy nghĩ về bản thân, ghi lại những cảm xúc trong lòng? Tính cách của bạn có gì đổi thay không? Khi nào thì bạn mạnh mẽ, lúc nào thì yếu đuối? Bạn hạnh phúc hay buồn bã? Khai vấn là một con đường đầy thử thách mà ở đó bạn cần phải có nguồn sức mạnh từ sự tích cực. Bạn cần nhìn về những điểm mạnh của mình, những gì mình đã làm được thay vì cứ chăm chăm vào nhược điểm, suy nghĩ hoài về những rủi ro, mất mát, thất bại để từ đó đánh mất năng lượng. Tôi đã từng như vậy và tôi đã không còn chút sức lực nào để bắt đầu cả. Vì lẽ đó tôi đã tìm cách gỡ bỏ hết những tiêu cực, tránh xa nó để nhìn về những thứ tôi đã làm được nhiều năm qua. Tôi cảm thấy mình đáng được trân trọng biết bao vì những gì mình đã cống hiến cho cuộc đời này. Tôi chia sẻ mọi thứ, hầu như không giấu diếm kể cả những gì tôi chưa làm được.

    Lòng tự tôn không giống với sự tự mãn, vì tự tôn không phải là khoe khoang, tự quảng cáo bản thân hay ảo tưởng. Một Nhà khai vấn có lòng tự tôn sẽ không cảm thấy bị đe doạ trước thành tựu của người khác, mà họ sẽ chia sẻ niềm vui với người ấy. Thành tựu của người khác sẽ truyền cảm hứng cho họ, thúc đẩy họ tiến xa hơn trên hành trình của mình. Hãy luôn rèn luyện thái độ tôn trọng và trân trọng chính mình để tiến vào mối quan hệ khai vấn một cách trọn vẹn bằng phiên bản chân thật nhất của mình bao gồm cả mặt sáng và mặt tối.

    Lòng tự tôn giúp Nhà khai vấn thoát khỏi mong muốn được người khác yêu quý, ngưỡng mộ. Trong khai vấn, ánh sáng được chiếu vào Người nhận khai vấn nghĩa là họ mới chính là trung tâm. Lòng tự tôn thể hiện ở trong sự khiêm nhường, vì người khiêm nhường sẽ không thừa nhận mình tài giỏi. Nhưng đừng nhầm lẫn giữa khiêm nhường và hạ thấp bản thân vì khiêm nhường sẽ nâng ta lên bằng một cách nào đó, còn tự hạ thấp bản thân khiến chúng ta nhỏ bé đi một cách không đáng.

    Tất cả những yếu tố trên để khẳng định rằng mỗi ngày trên con đường trở thành Nhà khai vấn chuyên nghiệp chúng ta cần xây dựng lòng tự tôn. Đó là một con đường dài mà chúng ta phải đi và Nhà khai vấn xuất sắc sẽ luôn đặt ra những kế hoạch thử thách bản thân phát triển bởi vì mọi nỗ lực để chinh phục khát vọng của mình sự nhận được sự tôn trọng từ người khác.

    CELINA KHÁNH AN

    Nguồn tham khảo: The master Coach (Gregg Thompson)

  • SỰ CHÂN THÀNH TRONG KHAI VẤN

    SỰ CHÂN THÀNH TRONG KHAI VẤN

    Điều gì cần ở một Nhà khai vấn, hơn 80% người đã từng trải qua các phiên khai vấn cho rằng đó là sự trung thực và chính trực hay nói một cách dễ hiểu đó là sự chân thành. Đây là một đức tính quan trọng mà Nhà khai vấn nào cũng phải tìm cách xây dựng để có được niềm tin trước người khác, những người một ngày nào đó sẵn sàng thổ lộ tất cả tâm tư của họ cho bạn. Khi bạn là một nhà lãnh đạo, bạn là người hiểu hơn ai hết giá trị của niềm tin. Nếu nhân viên không tin tưởng bạn họ sẽ tạo ra hàng rào ngăn cách và tạo thế phòng thủ trước bạn đến mức ngay cả một cuộc họp họ cũng không chịu đóng góp ý kiến cho bạn. Không có niềm tin bạn sẽ rất khó trở thành một người truyền cảm hứng cho họ, không tạo được cho họ động lực, không tạo được một môi trường hoà đồng. Họ có thể nghe lời bạn vì họ sợ bạn nhưng họ không phục bạn và dĩ nhiên họ sẽ không dành toàn tâm toàn sức vào công việc. Lúc nào bạn không thể nào áp dụng khai vấn,

    Khi bạn là cha mẹ của những đứa con, bạn cũng không thể khai vấn chúng khi bạn không có niềm tin ở chúng. Niềm tin ở đây đó là sự gần gũi, cảm thông, chia sẻ với chúng như những người bạn, tạo cơ hội cho chúng làm chủ từ lời nói tới việc làm. Khi bạn là giáo viên, bạn muốn học trò của mình tự lập, bạn muốn dùng khai vấn nhưng bạn không có niềm tin từ chúng bạn cũng không khai vấn được. Giáo viên/giảng viên trước giờ đa phần sử dụng phương pháp áp đặt từ nội quy cho đến văn hoá học tập bởi vậy học sinh/sinh viên có thể sợ nhưng chúng lại tạo khoảng cách rất xa với những người dạy chúng. Tôi đã từng học với những giảng viên mà phương pháp chỉ toàn là điểm danh, kỷ luật, cộng điểm, trừ điểm, cấm thi, tạo áp lực quá mức. Đây là phương pháp rất sai và học sinh/sinh viên sẽ tỏ ra chống đối. Hậu quả là cái họ cần nhất là kiến thức và một môi trường sư phạm đẹp đẽ không còn. Tiền đề của Khai vấn là niềm tin đã mất.

    Chân thật là thước đo của niềm tin. Một cách tự nhiên chúng ta luôn tin tưởng người mà mình cảm thấy họ chân thành và trung thực. Trong Khai vấn, Nhà khai vấn luôn bộc lộ mình, sống thật với bản thân không dấu diếm. Nhà khai vấn không cần tạo một vỏ bọc tuyệt vời trước Người nhận khai vấn. Không ai là hoàn hảo cả, và khi Nhà khai vấn thừa nhận những tổn thương, sai lầm của họ thì họ sẽ có được niềm tin từ Người nhận khai vấn. Có điều sống chân thật là một thử thách đối với tất cả chúng ta. Con người sợ nhất phải thừa nhận những thứ sai lầm, những thất bại, những điểm yếu. Họ sợ bị người khác nắm bắt và lợi dụng gây bất lợi cho họ, hoặc họ sợ bị đánh giá, phán xét.

    Trong thế giới này, rất dễ dàng để sống theo ý kiến của đám đông, rất dễ dàng để thưởng thức sự cô đơn khi chỉ có một mình, nhưng người vĩ đại là người giữa đám đông hỗn loạn vẫn giữ được vị ngọt ngào hoàn hảo của sự tự do trong đơn độc.

    – Ralph Waldo Emerson-

    Vậy trung thực, chính trực hay sự chân thật là gì? Tính chính trực của một người là họ xác định được hệ giá trị rõ ràng và kiên định duy trì các giá trị trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Dù họ ở đâu làm gì, họ vẫn là một con người duy nhất. Một con người nhất quá. Sự chính trực hình thành khi chúng ta chấp nhận mình thật sự là ai, bạn chấp nhận bản thân và luôn nhìn thẳng vào sự thật. Bạn bóc tách toàn bộ lớp vỏ sai lệch, giả dối trước mắt người khác, bạn không phải gồng mình chứng mình bản thân bằng những điều không thật và lúc ấy bạn tràn đầy năng lượng. Trên con đường hình thành sự chính trực này bạn sẽ đối mặt với nhiều cám dỗ mà bản thân phải đủ lý trí để nhận biết mình sẽ như thế nào. Có lúc bạn sẽ gặp bất lợi về tài chính, về danh tiếng, lợi ích xã hội, cảm xúc, các mối quan hệ… và bạn phải quyết định để có được sự chính trực này.

    Giả sử bạn nhận được một cơ hội làm ăn và bạn phải thoả hiệp là làm trái với giá trị phẩm chất của bạn. Liệu bạn có bỏ qua cơ hội này không? Hãy bạn mở một tiệm ăn, liệu bạn có giữ chữ tín mà bạn đã cam kết từ đầu để chịu lợi nhuận thấp hơn? Tất nhiên tất cả điều này không có nghĩa là bạn phải từ bỏ hết, bạn có thể thay đổi một cách linh hoạt nhưng cái xương sống của sự chính trực bạn phải giữ cho được. Trung thực rất gần gũi với sự chính trực và là điều kiện tiên quyết tạo nên mối quan hệ khai vấn hiệu quả. Thế nhưng trong xã hội hiện đại sự trung thực đang trở thành thứ xa xỉ phẩm. Ai cũng cố gắng phải che giấu đi một điều gì đó để cảm thấy mình an toàn. Cách để giữ gìn giá trị trung thực là tự vạch ra giới hạn của bản thân. Lúc này lương tâm sẽ mách bảo bạn lúc nào nên giữ im lặng, khi nào thì nên nói dối. Thực sự có những lời nói dối làm cho sự việc tốt hơn lên thì không nhất thiết phải trung thực. Trung thực không phải là nói ra tất cả mọi thức trong lòng mà là sống thật với chính mình và chia sẻ những gì thật sự tin tưởng.

    Nhà khai vấn tìm đến những giá trị này cần tự khai vấn cho mình bằng ba câu hỏi: Mình hiểu rõ về bản thân đến mức nào? Mình nhận thức về chính mình tới đâu? Ngay lúc này, mình có đang thành thật với bản thân ngay không? Nhà khai vấn bậc thầy là người luôn sẵn sàng chia sẻ lỗi lầm của họ, chấp nhận quá khứ đầy ngổn ngang. Khi khai vấn họ đưa sự minh bạch đầy cam đảm đó vào các phiên khai vấn để chinh phục lòng tin của Người nhận khai vấn. Người nhận khai vấn luôn tin tưởng một người đã và đang trung thực đón nhận con người thật của chính mình.

    Như một lẽ dĩ nhiên những khó khăn, thất bại đã thúc đẩy con người trưởng thành vượt bậc. Con đường càng gập ghềnh quanh co, người đi trên đó càng trở nên khôn ngoan, sáng suốt hơn. Nhà khai vấn giống như một tấm gương để Người nhận khai vấn nhìn vào đó và sẵn sàng chịu trách nhiệm với bản thân họ.

    Không có cách thuyết phục nào hiệu quả hơn sự trong sáng của một trái tim kiên định và một đời sống chân thành.

    — Joseph Barber Lihhtfoot

    Một Nhà khai vấn bậc thầy quan trọng và trước hết luôn tự khai vấn chính mình, luôn lựa chọn hành động theo những giá trị tốt đẹp với mục đích cao thượng nhất. Trong khai vấn luôn đề cao sức mạnh của sự lựa chọn, để suy nghĩ và hành động sáng suốt hơn, quyết liệt hơn nhờ đó chúng ta thay đổi tư duy lối mòn đã trói buộc bản thân trong một thời gian dài.

    CELINA KHÁNH AN

  • BÁNH XE CUỘC ĐỜI (P2)

    BÁNH XE CUỘC ĐỜI (P2)

    Trong phần trước bạn đã hình dung ra thế nào là Bánh xe cuộc đời với 8 khía cạnh của nó. Trong phần này tôi sẽ chia sẻ tiếp với bạn về việc làm sao tìm ra Bánh xe của cuộc đời mình và cách áp dụng từng khía cạnh như thế nào. Sau đây là các bước vẽ Bánh xe cuộc đời:

    • Bước 1: Vẽ một vòng tròn mô phỏng hình bánh xe với 6-8 nan hoa (tuỳ theo mối bận tâm của bạn, mong muốn của bạn). Các khía cạnh này bạn có thể xem ở Phần 1 để nắm được chi tiết cho Bánh xe của mình.
    • Bước 2: ở bước này bạn sẽ tự cho điểm cho mỗi khía cạnh của mình theo thang điểm từ 1 đến 10 (1 là không thoả mãn và 10 là hoàn toàn thoả mãn). Việc bạn tự đánh giá và cho điểm sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan và chân thực nhất về chính cuộc đời mình.
    • Bước 3: với những khía cạnh có điểm trên 7, bạn hãy tự mình đặt ra cho câu hỏi sau và trả lời: Điều gì giúp mình có được thành công đó? Còn với các khía cạnh mà có điểm dưới 7 bạn hãy tự hỏi và trả lời: Bài học bạn rút ra được ở đây là gì? Bạn cần làm gì để cải thiện những khía cạnh này?
    • Bước 4: Liệt kê 1 đến 3 khía cạnh mà bạn muốn nâng điểm số lên.
    • Bước 5: Lên kế hoạch thực hiện nâng cao số điểm của các khía cạnh mà bạn vừa nêu. Cam kết hành động để kiểm soát Bánh xe của cuộc đời mình.
    • Bước 6: Mỗi tuần dành thời gian vẽ lại Bánh xe của mình và kiểm tra thang điểm để xem những gì mình làm đã đạt được tới đâu.

    Bánh xe cuộc đời cho bạn một cái nhìn chân thực về cuộc đời mình một cách khách quan nhất. Bạn tuyệt đối đừng lờ đi những điểm chưa đạt được, hãy luôn nhìn thẳng vào sự thật, chấp nhận những khiếm khuyết để tìm cách khắc phục. Một điều bạn cần nhớ thời gian và sức lực của chúng ta là có hạn, bởi vậy bạn chỉ nên tập trung vào tối đa 1-3 mục tiêu/khía cạnh quan trọng. Bạn càng ôm đồm sẽ càng phân tâm và không thể nào làm tốt được. Lúc đó bạn sẽ lại trở nên mất cân bằng một lần nữa. Theo tôi, ở thời điểm hiện tại bạn cần gì nhất thì làm nó trước, vì khi một thứ tốt lên tự khắc sẽ kéo theo những thứ khác tăng theo. Ví dụ bạn tập trung vào khía cạnh Sức khoẻ, bạn sẽ cảm thấy năng lượng dồi dào hơn, sức khoẻ tốt lên. Bạn sẽ cảm thấy thoải mái, thư thái, tích cực. Bạn làm việc sẽ hiệu quả hơn, thái độ với xung quanh trở nên dễ chịu hơn.

    Tuy nhiên bạn đừng mải tập trung cho khía cạnh này mà quên khía cạnh khác. Bạn cần bố trí thời gian và nguồn lực cho phù hợp. Và quan trọng hãy luôn cam kết thực hiện. Mọi thứ sẽ không xảy ra cho đến khi bạn làm nó.

    Để có người đồng hành cùng bạn thực hiện Bánh xe cuộc đời, vận hành nó hiệu quả bạn hãy tìm đến các Nhà khai vấn. Họ sẽ giúp bạn và đồng hành cùng bạn. Khai vấn chính là công cụ tuyệt vời để bạn thực hiện được mục tiêu của mình. Tôi sẵn sàng đồng hành cùng bạn. Hãy để lại lời nhắn cho tôi khi bạn cần.

    CELINA KHÁNH AN